NOTA SEJARAH TINGKATAN 5 BAB 4 – SISTEM PERSEKUTUAN

Nota Sejarah Tingkatan 5 Bab 4 – Sistem Persekutuan

Nota Sejarah Tingkatan 5 Bab 4 - Sistem Persekutuan
Nota Interaktif: Sistem Persekutuan
Sejarah Tingkatan 5

Bab 4: Sistem Persekutuan

Sistem pemerintahan yang membahagikan kuasa antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri bagi mewujudkan pentadbiran yang sistematik dan harmoni.

Sejarah Pembentukan Sistem Persekutuan

Persekutuan bermaksud penyatuan beberapa buah negeri membentuk sebuah negara yang berdaulat. Di Malaysia, sistem ini bermula pada era penjajahan British.

1896: Persekutuan 1896 (NNMB)

Gabungan empat negeri (Perak, Selangor, Negeri Sembilan, Pahang) membentuk Negeri-negeri Melayu Bersekutu. Ia tidak mempunyai agihan kuasa dan fungsi yang jelas, memusatkan kuasa kepada Residen Jeneral.

1946: Majlis Mesyuarat Persekutuan & Kesatuan Malaya (Malayan Union)

British memperkenalkan Malayan Union yang menyatukan semua negeri Melayu dan dua Negeri Selat. Konsepnya ialah sebuah Kerajaan Kesatuan (Unitari) dengan kuasa berpusat kuat, bukan sistem persekutuan sejati.

1948: Persekutuan Tanah Melayu 1948

Perjanjian yang menggantikan Malayan Union. Menyatukan 9 buah negeri Melayu dan 2 NNS. Menetapkan bidang kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri secara lebih jelas.

1957: Persekutuan Tanah Melayu 1957 (Merdeka)

Pada 31 Ogos 1957, terbentuk kerajaan Persekutuan yang kukuh. Mewujudkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara. Prinsip persekutuan mula diamalkan dengan adil berasaskan Perlembagaan.

1963: Pembentukan Malaysia

Terbentuknya Malaysia yang terdiri daripada gabungan Persekutuan Tanah Melayu (11 negeri), Sabah, Sarawak, dan Singapura (keluar 1965). Perlembagaan memperuntukkan kuasa khas kepada negeri Borneo.

Pembahagian Kuasa Kerajaan

Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan pembahagian kuasa bagi mengelakkan pertindihan bidang kuasa. Dibahagikan kepada tiga senarai utama:

Senarai Persekutuan

Hanya Parlimen boleh menggubal undang-undang. Berkaitan kepentingan nasional.

  • Pertahanan & Keselamatan
  • Hal ehwal Luar Negeri
  • Kewangan (Cukai/Mata wang)
  • Pendidikan
  • Perubatan & Kesihatan

Senarai Negeri

Hanya Dewan Undangan Negeri (DUN) berkuasa menggubal undang-undang.

  • Undang-undang Islam
  • Tanah & Galian (Hutan)
  • Kerajaan Tempatan
  • Hari Kelepasan Negeri
  • Bekalan air (sebahagian)

Senarai Bersama

Parlimen dan DUN boleh menggubal undang-undang secara bersama.

  • Kebajikan Masyarakat
  • Biasiswa
  • Perumahan
  • Taman Negara / Hidupan Liar
  • Pelancongan (sejak 1994)

Penting!

Sekiranya berlaku percanggahan undang-undang antara Persekutuan dan Negeri dalam “Senarai Bersama”, maka undang-undang Persekutuan akan diutamakan / terbatal undang-undang negeri setakat yang bercanggah itu.

Bidang Kerjasama Utama

Kerjasama ini memastikan kesejahteraan rakyat terjamin, mengelakkan pertindihan tugas dan memaksimumkan penggunaan sumber negara.

Pembangunan Sosioekonomi

Pembangunan tanah baharu untuk pertanian dan penempatan terancang, serta pembangunan in-situ (memajukan kampung sedia ada).

  • • FELDA (1956): Membuka tanah baharu, menyalurkan bantuan kewangan kepada Kerajaan Negeri.
  • • FELCRA (1966): Menyatukan tanah dan memulihkan tanah terbiar.

Pembangunan Perumahan

Menyediakan perumahan mampu milik, terutamanya untuk golongan B40 dan M40.

  • • Kerajaan Persekutuan: Bina Perumahan Awam Kos Rendah (PAKR), PPR, PR1MA.
  • • Kerajaan Negeri: Sediakan tanah (kerana isu tanah adalah kuasa negeri).

Pemuliharaan Khazanah Negara

Pengurusan hutan dan taman negara dilakukan melalui kerjasama pelbagai kementerian dan jabatan perhutanan negeri.

Perlindungan Hidupan Liar (PERHILITAN) dan pengisytiharan Taman Laut di bawah Akta Perikanan 1985.

Keselamatan dan Pertahanan

Keselamatan adalah bidang kuasa Persekutuan tetapi kerjasama negeri amat penting khasnya di sempadan yang luas.

ESSCOM (2013): Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah.
Pengerusi: Ketua Menteri Sabah.
Komander: Pegawai Polis (PDRM) bersama ATM dan APMM.

Faktor Pengukuhan Sistem Persekutuan

Sistem persekutuan di Malaysia kekal utuh kerana dipandu oleh dua prinsip utama yang menjamin kelancaran pentadbiran.

1. Keluhuran Perlembagaan

Perlembagaan Persekutuan diangkat sebagai undang-undang tertinggi negara. Ia menjadi rujukan utama untuk menyelesaikan sebarang pertikaian antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.

Prinsip ini termaktub dalam Perkara 75: Undang-undang Negeri yang bercanggah dengan undang-undang Persekutuan adalah terbatal. Ini menjamin kestabilan dan tiada pihak boleh mengatasi undang-undang.

2. Penyelarasan Kerajaan

Penyelarasan yang baik melalui rundingan dan mesyuarat. Antara platform rasmi yang wujud dalam perlembagaan:

  • Majlis Raja-Raja: Boleh membincangkan soal dasar negara.
  • Majlis Kewangan Negara: Menguruskan geran peruntukan kewangan kepada negeri.
  • Majlis Tanah Negara: Menyelaras dasar penggunaan tanah hutan/pertanian.

Sikap toleransi, permuafakatan, dan musyawarah antara pemimpin Persekutuan dan Negeri merupakan resipi utama kejayaan memelihara kedaulatan serta memajukan ekonomi Malaysia secara adil dan saksama.

Sejarah Tingkatan 5 (KSSM) – Bab 4: Sistem Persekutuan.
Kerjasama pemimpin menjamin keutuhan pentadbiran dan kemakmuran negara.
Kuiz Interaktif Sejarah – Sistem Persekutuan

Kuiz Sejarah KSSM

Tingkatan 5 – Bab 4: Sistem Persekutuan

📌 Maklumat Kuiz:

  • Mengandungi 10 soalan objektif.
  • Soalan dan jawapan dijana secara rawak.
  • Penerangan disediakan untuk setiap jawapan.

GLOSARI ISTILAH

Bab 4: Sistem Persekutuan
Konsep & Perundangan Asas

Sistem Persekutuan

Sistem pentadbiran gabungan beberapa buah negeri yang membentuk Kerajaan Persekutuan (Pusat) dan Kerajaan Negeri dengan pembahagian kuasa yang jelas.

Konfederasi

Gabungan antara negeri yang berdaulat dalam satu ikatan yang longgar, di mana kuasa dan kedaulatan negeri tetap terpelihara.

Keluhuran Perlembagaan

Prinsip di mana Perlembagaan Persekutuan adalah undang-undang tertinggi negara dan menjadi asas kepada keseluruhan sistem pentadbiran.

Pembahagian Kuasa Kuasa

Senarai Persekutuan, Negeri & Bersama

Persekutuan: Bidang kuasa Kerajaan Pusat.
Negeri: Bidang kuasa Kerajaan Negeri.
Bersama: Perkara yang boleh digubal oleh kedua-dua pihak.

Kerajaan Tempatan (PBT)

Kerajaan peringkat ketiga di bawah kuasa Kerajaan Negeri yang bertanggungjawab mentadbir kawasan tempatan atau daerah kecil.

Strategi & Penyelarasan Strategik

Koridor Wilayah

Rancangan pembangunan strategik jangka panjang untuk mewujudkan keseimbangan kemajuan antara negeri dan wilayah.

ESSCOM

Eastern Sabah Security Command; unit keselamatan khusus untuk mengawasi 10 daerah di Pantai Timur Sabah daripada ancaman luar.

Majlis Negara

Badan penyelarasan antara Kerajaan Persekutuan dan Negeri dalam bidang khusus seperti kewangan, tanah, dan kerajaan tempatan.

Sejarah Tingkatan 5 • Kerjasama Persekutuan & Negeri

ZON INTERAKTIF

Sejarah Bab 4: Pengujian Kendiri
MODUL LATIHAN AKTIF

Tajuk Latihan:

Sistem Persekutuan (Kuiz Bab 4)

KUIZ SEJARAH BAB 4 – SET 1

Sejarah Tingkatan 5 • Lubuk Soalan

KOLEKSI LATIHAN
LATIHANSKEMA