Glosari SPM Kimia – Tingkatan 4 bab 1

GLOSARI

Istilah Penting Bab 1: Kimia & Makmal

14 Istilah
Kimia
Bidang ilmu sains yang mengkaji tentang struktur, sifat, komposisi dan interaksi antara jirim. Berasal daripada perkataan Arab ‘al-kimiya’.
Nanokimia
Bidang kimia yang memberi tumpuan terhadap sintesis serta ciri bahan dalam skala nano (sekecil $10^{-9}$ m).
Kaedah Saintifik
Suatu kaedah sistematik yang diguna pakai oleh ahli sains dalam menyelesaikan masalah berkaitan sains.
Hipotesis
Pernyataan umum tentang hubungan antara pemboleh ubah dimanipulasikan dan bergerak balas yang boleh diuji.
APD
Alat Pelindung Diri: Peralatan keselamatan seperti baju makmal, sarung tangan, dan kaca mata keselamatan.
Kebuk Wasap
Alat khas untuk menjalankan eksperimen yang membebaskan wasap beracun, mudah terbakar, atau berbau sengit.
CSDS
Chemical Safety Data Sheet: Helaian maklumat keracunan, pengurusan, dan cara pengendalian kecemasan bahan kimia.
Bahan Meruap
Bahan yang mudah berubah kepada keadaan gas pada suhu bilik (Contoh: alkohol, ammonia, bromin).
Merkuri
Logam cecair yang boleh menyebabkan keracunan (loya, muntah, sesak nafas) jika terdedah secara berlebihan.
Teknologi Hijau
Penerapan ilmu kimia untuk kelestarian alam sekitar dan pembangunan mampan.
Sesuai untuk rujukan pantas sebelum peperiksaan.

BAB 1: PENGENALAN KEPADA KIMIA

Menjelajahi Jirim, Interaksi dan Keselamatan Makmal

1.1 Perkembangan Bidang Kimia

Kimia berasal daripada perkataan Arab ‘al-kimiya’. Ia merupakan kajian tentang struktur, sifat, komposisi dan interaksi antara jirim.

Bidang Kimia Utama

  • Biokimia
  • Kimia Organik & Tak Organik
  • Kimia Analisis
  • Kimia Fizikal

Kerjaya Berkaitan

  • Ahli Farmasi / Doktor
  • Ahli Geologi
  • Ahli Kosmetik
  • Jurutera Kimia

Kimia dalam Kehidupan

  • Pertanian: Baja, pestisid
  • Makanan: Pengawet, perisa
  • Perubatan: Antibiotik, vitamin

1.2 Penyiasatan Saintifik dalam Kimia

Ahli kimia menggunakan kaedah saintifik untuk menyelesaikan masalah secara sistematik.

Langkah 1
Mengenal pasti masalah melalui pemerhatian.
Langkah 2
Membina hipotesis (pernyataan umum hubungan pemboleh ubah).
Langkah 3
Mengawal pemboleh ubah (Manipulasi, Bergerak balas, Dimalarkan).
Langkah 4
Merancang & Menjalankan eksperimen.
Langkah 5
Mengumpul & Mentafsir data.
Langkah 6
Membuat kesimpulan & menulis laporan.

1.3 Penggunaan & Pengendalian Radas/Bahan

Alat Pelindung Diri (PPE)

Gogal
Lindungi mata
Topeng Muka
Lindungi pernafasan
Baju Makmal
Lindungi badan/pakaian
Kasut Bertutup
Lindungi kaki

Pengurusan Bahan Sisa

Boleh Dibuang ke Singki:

Cecair atau larutan dengan kepekatan rendah dan tidak berbahaya (cth: asid/alkali cair dengan pH 5-9).

Dilarang Buang ke Singki:

Sisa pepejal, bahan reaktif, pelarut organik, bahan toksik, logam berat, dan bahan radioaktif.

Tumpahan Merkuri

Langkah Kecemasan:
  1. Maklumkan guru/pembantu makmal segera.
  2. Jadikan kawasan tumpahan kawasan larangan.
  3. Tabur serbuk sulfur untuk menutup tumpahan merkuri.
  4. Hubungi Jabatan Bomba jika perlu.