NOTA KIMIA TINGKATAN 4 BAB 3

NOTA KIMIA TINGKATAN 4 BAB 3

Nota Interaktif Kimia Tingkatan 4 – Bab 3
H2O
NA
CO2
n = m/M
NaCl
Tingkatan 4 • Bab 3

Konsep Mol, Formula & Persamaan Kimia

Kunci kepada pengiraan kimia. Fahami hubungan antara jisim, isi padu, zarah dan persamaan tindak balas.

3.1 Jisim Atom Relatif & Jisim Molekul Relatif

Oleh sebab atom sangat kecil, jisimnya tidak dapat ditimbang secara langsung. Ahli kimia membandingkan jisim sesuatu atom dengan jisim satu atom piawai. Isotop Karbon-12 dipilih sebagai piawai.

Jisim Atom Relatif (JAR)

Jisim purata satu atom unsur berbanding dengan 1/12 jisim satu atom karbon-12.

JAR = Jisim purata satu atom unsur
1/12 × jisim satu atom C-12

Mengapa Karbon-12 Dipilih?

  • Karbon ialah pepejal pada suhu bilik, mudah dikendalikan.
  • Wujud dengan banyak secara semula jadi dalam pelbagai sebatian.
  • Diberikan nilai jisim yang genap, iaitu 12.0.

Pengiraan Jisim Molekul Relatif (JMR)

JMR dihitung dengan menjumlahkan JAR bagi semua atom yang terdapat dalam molekul tersebut.

Contoh 1: Air (H2O)

JAR: H=1, O=16

JMR = 2(1) + 1(16)
    = 2 + 16
    = 18

Contoh 2: Kalsium Karbonat (CaCO3)

JAR: Ca=40, C=12, O=16

JFR* = 1(40) + 1(12) + 3(16)
     = 40 + 12 + 48
     = 100

*JFR: Jisim Formula Relatif (untuk sebatian ionik)

3.2 Konsep Mol

NA

Pemalar Avogadro (NA)

1 mol bahan mengandungi 6.02 × 1023 zarah (atom, molekul atau ion). Nilai ini dikenali sebagai Pemalar Avogadro.

Hubung Kait Bilangan Mol dengan Kuantiti Lain

Bilangan Zarah

(Atom / Molekul / Ion)

Mol × (6.02 × 1023)
MOL

Jisim (g)

Jisim Molar (JAR / JMR)

Mol × Jisim Molar

Isi Padu Gas (dm3)

Isi Padu Molar (STP / Suhu Bilik)

Mol × Isi Padu Molar
*STP = 22.4 dm3 mol-1 | Suhu Bilik = 24 dm3 mol-1

3.3 Formula Kimia

Formula kimia ialah perwakilan bagi suatu bahan kimia menggunakan abjad untuk mewakili unsur dan nombor subskrip untuk mewakili bilangan atom unsur tersebut.

Formula Empirik

Formula yang menunjukkan nisbah teringkas bilangan atom setiap unsur dalam sesuatu sebatian.

Contoh:
Formula empirik glukosa ialah CH2O

Formula Molekul

Formula yang menunjukkan bilangan sebenar atom setiap unsur dalam sesuatu molekul sebatian.

Contoh:
Formula molekul glukosa ialah C6H12O6

Hubungan Antara Keduanya

Formula Molekul = (Formula Empirik)n

di mana ‘n’ ialah integer (1, 2, 3, …)

3.4 Persamaan Kimia

Persamaan kimia digunakan untuk menerangkan tindak balas kimia. Ia mengandungi maklumat kualitatif (jenis bahan) dan kuantitatif (bilangan mol).

Anatomi Persamaan Kimia

Bahan Tindak Balas

2H2 (g) + O2 (g)
Menghasilkan

Hasil Tindak Balas

2H2O (ce)
2 = Pekali (Bil. Mol)
(p) = Pepejal
(ce) = Cecair / (g) = Gas
(ak) = Akueus (Larut air)

Syarat Persamaan Seimbang

Persamaan kimia mesti seimbang mengikut Hukum Keabadian Jisim. Bilangan atom bagi setiap unsur pada sebelah bahan tindak balas mesti sama dengan bilangan atom pada sebelah hasil tindak balas. Ubah pekali (nombor di hadapan), bukan nombor subskrip!

Nota padat ini dibawakan oleh

LUBUKSOALAN

Kuiz Kimia: Bab 3 – Konsep Mol, Formula dan Persamaan Kimia

KIMIA TINGKATAN 4: BAB 3

Konsep Mol, Formula dan Persamaan Kimia

🧪

Uji Kefahaman Anda!

Kuiz interaktif ini merangkumi pengiraan mol, jisim relatif, formula empirik/molekul dan persamaan kimia.

Anda akan diberikan 10 soalan rawak. Sediakan pen dan kertas untuk pengiraan!

Soalan 1 / 10 Markah: 0

Keputusan Kuiz

0 /10