NOTA SAINS TAMBAHAN TINGKATAN 4 BAB 5

1. Kestabilan Unsur (Gas Adi)

• Konsep Kestabilan: Atom berusaha untuk mencapai susunan elektron yang stabil. Gas adi (Kumpulan 18) adalah unsur yang stabil secara semula jadi.

• Susunan Elektron Stabil: Terdapat dua jenis susunan elektron yang stabil:

    ◦ Duplet: Mempunyai dua elektron valens (elektron di petala terluar). Contoh: Atom Helium (He).

    ◦ Oktet: Mempunyai lapan elektron valens. Contoh: Atom Neon (Ne) dan Argon (Ar).

• Ciri-ciri Gas Adi:

    ◦ Stabil: Telah mencapai susunan elektron duplet atau oktet.

    ◦ Lengai: Tidak reaktif dan tidak bertindak balas secara kimia dengan unsur lain.

    ◦ Monoatom: Wujud sebagai atom tunggal kerana tidak perlu membentuk ikatan.

2. Cara Unsur Lain Mencapai Kestabilan

Unsur-unsur selain gas adi mencapai kestabilan susunan elektron melalui dua cara utama:

1. Pendermaan dan Penerimaan Elektron (Ikatan Ion):

    ◦ Atom logam cenderung menderma elektron valens untuk membentuk ion positif (kation). Contoh: Natrium (Na) dengan susunan 2.8.1 menderma 1 elektron menjadi ion Na⁺ (susunan 2.8).

    ◦ Atom bukan logam cenderung menerima elektron untuk membentuk ion negatif (anion). Contoh: Fluorin (F) dengan susunan 2.7 menerima 1 elektron menjadi ion F⁻ (susunan 2.8).

2. Perkongsian Elektron (Ikatan Kovalen):

    ◦ Atom-atom bukan logam berkongsi elektron valens untuk mencapai susunan duplet atau oktet yang stabil. Contoh: Dua atom Klorin (Cl) dengan susunan 2.8.7 masing-masing berkongsi satu elektron untuk membentuk molekul Cl₂.

3. Ikatan Ion

• Pembentukan: Terbentuk melalui pemindahan elektron daripada atom logam kepada atom bukan logam. Daya tarikan elektrostatik yang kuat wujud antara ion positif dan ion negatif yang terbentuk.

• Contoh Pembentukan Sebatian Ion:

    ◦ Natrium Klorida (NaCl): Atom Natrium (Na) menderma 1 elektron kepada atom Klorin (Cl). Ion Na⁺ dan Cl⁻ terbentuk dan saling menarik.

    ◦ Magnesium Oksida (MgO): Atom Magnesium (Mg) menderma 2 elektron kepada atom Oksigen (O). Ion Mg²⁺ dan O²⁻ terbentuk dan saling menarik.

• Sifat Fizik Sebatian Ion:

    ◦ Kekonduksian Elektrik: Boleh mengkonduksikan elektrik dalam keadaan leburan dan larutan akueus, tetapi tidak dalam keadaan pepejal.

    ◦ Takat Lebur dan Didih: Mempunyai takat lebur dan takat didih yang tinggi.

    ◦ Keterlarutan: Lazimnya larut dalam air tetapi tidak larut dalam pelarut organik.

• Kegunaan dalam Kehidupan Harian:

    ◦ Natrium Klorida (NaCl): Bahan perasa dalam masakan.

    ◦ Magnesium Oksida (MgO): Bahan antasid untuk melegakan pedih hulu hati.

    ◦ Kalsium Oksida (CaO): Meneutralkan tanah yang berasid.

4. Ikatan Kovalen

• Pembentukan: Terbentuk apabila atom-atom bukan logam berkongsi elektron untuk mencapai susunan elektron duplet atau oktet yang stabil.

• Jenis Ikatan Kovalen:

    ◦ Ikatan Tunggal: Sepasang elektron dikongsi antara dua atom. Contoh: Molekul Hidrogen (H₂).

    ◦ Ikatan Ganda Dua: Dua pasang elektron dikongsi antara dua atom. Contoh: Molekul Oksigen (O₂).

• Contoh Pembentukan Sebatian Kovalen:

    ◦ Air (H₂O): Satu atom Oksigen berkongsi elektron dengan dua atom Hidrogen, membentuk dua ikatan kovalen tunggal.

• Sifat Fizik Sebatian Kovalen:

    ◦ Kekonduksian Elektrik: Tidak boleh mengkonduksikan elektrik dalam semua keadaan.

    ◦ Takat Lebur dan Didih: Mempunyai takat lebur dan takat didih yang rendah.

    ◦ Keterlarutan: Tidak larut dalam air tetapi larut dalam pelarut organik.

• Kegunaan dalam Kehidupan Harian:

    ◦ Alkohol (sejenis sebatian kovalen) digunakan sebagai pelarut.

    ◦ Digunakan dalam penghasilan cat, kosmetik, dan ubat-ubatan.