NOTA GEOGRAFI TINGKATAN 1 BAB 8
Bab 8: Penduduk di Malaysia
Mengkaji taburan, kepadatan, dan faktor di sebalik penempatan rakyat tanah air kita!
Apakah Taburan Penduduk?
Taburan penduduk merujuk kepada sebaran penduduk di sesuatu kawasan atau negara.
Anggaran Penduduk
31.7 Juta
(Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia, 2016)
Ciri Taburan di Malaysia
Taburan penduduk di Malaysia adalah TIDAK SEKATA.
- Terdapat kawasan yang sangat ramai penduduk (sesak).
- Terdapat kawasan yang sederhana sahaja.
- Terdapat kawasan yang sangat kurang penduduk, atau langsung tidak berpenghuni.
Kepadatan Penduduk = Jumlah Penduduk ÷ Keluasan Kawasan (km²)
Tiga Tahap Kepadatan Penduduk
Padat
orang bagi 1 km²
Ciri: Kawasan bandar utama, pusat perniagaan, dan perindustrian.
Contoh:
• Lembah Klang (KL, Petaling Jaya)
• Georgetown (Pulau Pinang)
• Johor Bahru (Johor)
Sederhana
orang bagi 1 km²
Ciri: Kawasan pertanian, persisir pantai, dan bandar-bandar kecil.
Contoh:
• Dataran Kedah-Perlis
• Pantai Timur Semenanjung
• Kawasan Felda Jengka
Jarang
orang bagi 1 km²
Ciri: Kawasan pergunungan berhutan tebal, pedalaman, dan kawasan paya.
Contoh:
• Banjaran Titiwangsa
• Kapit & Belaga (Sarawak)
• Pedalaman Sabah
Faktor Mempengaruhi: Alam Sekitar & Ekonomi
Mengapakah manusia lebih suka tinggal di sesetengah kawasan berbanding kawasan lain?
Faktor Fizikal (Bentuk Muka Bumi)
Tanah Pamah (Rata)
Menjadi tumpuan penduduk (Padat) kerana mudah membina petempatan, jalan raya, dan kilang. Contoh: Lembah Klang.
Tanah Tinggi & Bergunung
Berpenduduk jarang kerana darjah ketersampaian yang rendah (sukar masuk), berhutan tebal, dan bahaya tanah runtuh.
Saliran & Tanih
Kawasan lembah sungai bertanih aluvium yang subur menjadi tumpuan penduduk sederhana/padat untuk pertanian sawah padi (Contoh: Dataran Kelantan).
Faktor Ekonomi
Perindustrian & Perniagaan
Menarik paling ramai penduduk (Padat) kerana menawarkan banyak peluang pekerjaan dan gaji yang lebih tinggi. Contoh: Shah Alam, Bayan Lepas.
Pertanian & Perikanan
Biasanya berpenduduk sederhana. Menyediakan pekerjaan asas desa kepada penduduk setempat.
Perlombongan
Pembukaan lombong bijih timah/petroleum mewujudkan bandar baharu suatu ketika dahulu (Contoh: Kuala Lumpur, Kerteh, Bintulu) menyebabkan kawasan tersebut padat.
Faktor Mempengaruhi: Sosial & Peranan Kerajaan
Faktor Sosial (Kemudahan)
Kawasan yang lengkap dengan infrastruktur moden sentiasa menjadi pilihan utama (Berpenduduk Padat).
- Infrastruktur: Rangkaian jalan raya raya, LRT/MRT, bekalan air bersih, dan elektrik yang stabil.
- Pendidikan: Terdapat sekolah berprestasi tinggi dan Institusi Pengajian Tinggi (Universiti) (Contoh: Bangi, Sintok, Tanjung Malim).
- Kesihatan: Mempunyai Hospital Pakar dan kemudahan rawatan terbaik.
Dasar Kerajaan (Governan)
Kerajaan berhak mengubah landskap kependudukan melalui perancangan dan undang-undang.
- Pusat Pentadbiran Baharu: Penubuhan Putrajaya telah memindahkan ramai penjawat awam dan keluarga mereka ke sana, menjadikannya padat.
- Tanah Rancangan (FELDA): Pembukaan hutan untuk ladang getah/sawit menukarkan kawasan berpenduduk jarang menjadi sederhana padat.
- Pewartaan Hutan Simpan & Taman Negara: Dilarang menceroboh. Mengekalkan kawasan tersebut sebagai berpenduduk jarang atau tiada penduduk bagi menjaga alam sekitar.