NOTA GEOGRAFI TINGKATAN 3 BAB 11: KITAR SEMULA
Bab 11: Kitar Semula
Rakyat Malaysia menjana puluhan ribu tan sisa pepejal setiap hari. Kenali konsep 3R, amalan kitar semula yang betul, dan pelajari kejayaan pengurusan sisa dari negara-negara maju.
Elemen Kitar Semula (3R)
Amalan 3R ialah pendekatan terbaik untuk mengurangkan masalah pelupusan sisa pepejal yang semakin kritikal.
REDUCE
(Kurangkan)
Meminimumkan penggunaan barangan yang tidak boleh dilupuskan untuk mengurangkan penjanaan sisa pepejal dari awal.
- Kurangkan beg plastik.
- Beli barangan isian semula (refill).
- Kurangkan penggunaan kertas (e-bil).
REUSE
(Guna Semula)
Menggunakan semula barangan secara berulang kali atau mengubah fungsi barangan tersebut kepada benda lain yang bermanfaat.
- Bawa bekas makanan sendiri.
- Jadikan tayar terpakai sebagai pasu/buaian.
- Derma pakaian lama yang masih elok.
RECYCLE
(Kitar Semula)
Memproses barangan buangan (sisa) untuk menghasilkan barangan baharu yang boleh dipasarkan atau digunakan semula.
- Asingkan sisa ikut tong warna.
- Kumpul besi buruk/surat khabar.
- Kitar semula sisa elektronik (e-waste).
Amalan Kitar Semula di Malaysia
Kerajaan telah menyediakan 3 tong kitar semula utama untuk memudahkan pengasingan sisa di punca.
TONG BIRU
KERTAS
- Surat khabar & Majalah
- Kotak kadbod / Kertas tebal
- Buku nota & Kertas bercetak
TONG COKLAT
KACA
- Botol kaca (Minuman/Kicap)
- Balang makanan (Jem)
- Botol kosmetik kaca
TONG JINGGA
PLASTIK & ALUMINIUM
- Botol plastik (Air mineral)
- Beg plastik beli-belah
- Tin aluminium minuman / Tin makanan
Mengapa Amalan Ini Penting?
Perbelanjaan kerajaan untuk menguruskan sisa pepejal mencecah RM2.2 Bilion setahun. Kitar semula membantu dari sudut Alam Sekitar dan Manusia.
Alam Sekitar
Menjimatkan Sumber Semula Jadi
Kitar semula 1 tan kertas dapat menyelamatkan 17 batang pokok daripada ditebang. Ia mengurangkan penerokaan hutan secara drastik.
Mengurangkan Pencemaran
Sisa yang dilupuskan di tapak pelupusan (landfill) membebaskan gas metana. Kitar semula mengurangkan pelepasan gas rumah hijau penyebab pemanasan global.
Persekitaran Bersih & Sihat
Mencegah penyakit bawaan vektor seperti denggi, taun, dan leptospirosis (kencing tikus) yang berpunca daripada longgokan sampah berbau.
Manusia & Ekonomi
Menjana Pendapatan
Individu boleh menjual barangan kitar semula (besi buruk, kertas) ke pusat pengumpulan untuk mendapatkan wang sampingan.
Menjimatkan Kos Penyelenggaraan
Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dapat mengurangkan kos pengurusan sisa pepejal dan pembinaan tapak pelupusan sampah yang baru.
Peluang Pekerjaan Baharu
Mewujudkan industri baharu (Kilang kitar semula, pusat inovasi sisa hijau) yang membuka banyak ruang pekerjaan kepada rakyat.
Amalan Kitar Semula di Negara Lain
Kita boleh mempelajari model kejayaan dan dasar pengurusan sisa pepejal dari negara-negara maju ini.
Jerman
Dual System & Ordinan Pembungkusan
- Pengeluar/kilang dipertanggungjawabkan mengutip dan mengitar semula produk pembungkusan mereka.
- Logo ‘Green Dot’ (Der Grüne Punkt) dipamerkan pada produk, bermaksud pengeluar telah membayar cukai/kos kitar semula kotak tersebut.
Taiwan
Program 4-Dalam-1
- Kerjasama antara penduduk, pihak kitar semula, Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dan Agensi Perlindungan Alam Sekitar (EPA).
- Kempen “Sampah Menjadi Emas” digerakkan.
- Rakyat perlu membeli “beg sampah rasmi”, di mana kos pelupusan dinilai berdasarkan jumlah/isipadu sampah yang dibuang (Pay-As-You-Throw).
Sweden
Waste-to-Energy (WTE)
- Sistem “Kitar Semula ke Tenaga”. Sampah dibakar di loji khas untuk menjana tenaga haba dan elektrik kepada ribuan rumah.
- Mereka sangat cekap sehinggakan kehabisan sampah dan terpaksa mengimport sampah (sisa pepejal) dari negara Eropah lain untuk loji WTE mereka!
Kelestarian Bumi
Bab 11: Amalan Kitar Semula
Uji minda anda mengenai konsep 3R, jenis pengasingan sisa tong berwarna, serta teknologi pengurusan sisa di Sweden, Jerman dan Taiwan!
Sesi Penilaian: 10 Soalan Rawak
Info 3R