NOTA PENGAJIAN KEJURUTERAAN AWAM TINGKATAN 5 BAB 3

Ringkasan Mudah Faham (Nota Pengajian Kejuruteraan Awam Tingkatan 5 Bab 3: Keusahawanan)

Dokumen ini menyediakan ringkasan komprehensif mengenai asas keusahawanan, merangkumi definisi, ciri-ciri usahawan, jenis milikan perniagaan, strategi pemasaran, dan penyediaan rancangan perniagaan.

Pengenalan Keusahawanan

Bidang keusahawanan bertujuan memupuk budaya berniaga yang mampu menjana pendapatan dan mengubah sosioekonomi. Ia melibatkan kemahiran mengenal pasti dan merebut peluang, merancang perniagaan, dan kebolehan bekerja sendiri.

• Peniaga: Individu yang menjalankan aktiviti jual beli barangan atau perkhidmatan untuk mendapatkan keuntungan.

• Usahawan: Individu yang menubuhkan, mengurus, membangunkan perniagaan, serta mengambil risiko perniagaan yang diceburi.

• Keusahawanan: Satu proses menggabungkan sumber ekonomi untuk memperkenalkan sesuatu yang baharu, mengesan peluang, menjana idea, dan membuat pembaharuan bagi memenuhi keperluan masyarakat.

Ciri-ciri dan Peranan Usahawan

Seorang usahawan yang berjaya perlu memiliki ciri-ciri berikut:

1. Kreatif: Kebolehan mencipta dan mengembangkan idea baharu dan asli.

2. Inovatif: Aktiviti menghasilkan pembaharuan terhadap ciptaan sedia ada.

3. Bijak Merebut Peluang: Menganalisis persekitaran dan bertindak pantas terhadap peluang yang wujud.

4. Berwawasan: Mempunyai matlamat yang jelas dan sentiasa positif.

5. Lokus Kawalan Dalaman: Percaya dan yakin pada kebolehan diri tanpa dipengaruhi faktor luaran.

6. Kebolehan Membuat Keputusan: Memikirkan pendekatan yang sesuai untuk menyelesaikan masalah dengan efektif.

7. Tidak Mudah Putus Asa: Cekal dalam menghadapi halangan dan cabaran.

8. Berani Mengambil Risiko: Memberanikan diri mengambil risiko untuk memajukan perniagaan.

9. Keupayaan Memimpin: Kebolehan mempengaruhi pasukan untuk mencapai matlamat.

10. Berdaya Saing: Sentiasa memikirkan cara menghasilkan produk dan perkhidmatan yang lebih berkualiti.

Peranan Usahawan dalam ekonomi dan masyarakat adalah:

• Mewujudkan peluang perniagaan.

• Memenuhi keperluan dan kehendak masyarakat.

• Meningkatkan taraf hidup dengan menyediakan peluang pekerjaan.

• Menyumbang kepada pembangunan ekonomi negara.

Agensi Pembangunan Usahawan

Terdapat pelbagai agensi kerajaan dan bukan kerajaan yang membantu usahawan, antaranya:

• Pembiayaan Kewangan: PUNB, TEKUN Nasional, Agrobank.

• Promosi dan Pemasaran: MATRADE, Kraftangan Malaysia, FAMA.

• Penyelidikan dan Pembangunan: SIRIM, MARDI, MPOB.

• Latihan dan Pengurusan: SME Corp, MPC, INSKEN.

• Kemudahan Prasarana: MARA, PKEN.

Milikan Perniagaan

Terdapat tiga jenis utama milikan perniagaan:

1. Milikan Tunggal: Dimiliki sepenuhnya oleh seorang pemilik. Modal daripada simpanan sendiri atau pinjaman. Liabiliti tidak terhad (melibatkan harta peribadi).

2. Perkongsian: Dimiliki oleh 2 hingga 20 orang rakan kongsi. Modal disumbangkan oleh rakan kongsi. Liabiliti tidak terhad.

3. Syarikat Berhad Menurut Syer: Entiti yang dimiliki oleh pemegang syer. Modal diperoleh daripada jualan saham dan liabiliti adalah terhad kepada jumlah syer yang dimiliki.

    ◦ Syarikat Persendirian: 1 hingga 50 orang ahli.

    ◦ Syarikat Awam: Minimum seorang ahli tanpa had maksimum.

Pemasaran

Pemasaran ialah aktiviti, proses, dan institusi untuk membentuk, menyampaikan, dan menukar tawaran yang bernilai kepada pengguna dan masyarakat.

Konsep Asas Pemasaran:

• Keperluan: Sesuatu yang asas untuk hidup (makanan, pakaian, tempat tinggal).

• Kehendak: Bentuk keperluan yang dipengaruhi budaya dan personaliti.

• Permintaan: Kehendak yang disokong oleh kuasa beli.

• Pertukaran: Tindakan memperoleh sesuatu dengan menawarkan sesuatu sebagai balasan.

• Urus Niaga: Pertukaran wang dengan barangan atau perkhidmatan.

• Nilai: Perbezaan antara manfaat yang diperoleh berbanding kos untuk mendapatkannya.

Strategi Pemasaran (Campuran Pemasaran 4P):

1. Produk (Product): Barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan. Ciri-ciri penting termasuk kualiti, jenama, pembungkusan, jaminan, dan khidmat sampingan.

2. Harga (Price): Nilai yang diletakkan pada produk. Penentuan harga boleh berasaskan kos, nilai, atau persaingan.

3. Pengagihan (Place): Proses pengedaran produk daripada pengeluar kepada pengguna. Saluran agihan boleh secara terus, melalui peruncit, atau melalui pemborong dan peruncit.

4. Promosi (Promotion): Komunikasi untuk memberitahu, menggalakkan, dan meyakinkan pembeli. Kaedahnya termasuk pengiklanan, jualan peribadi, promosi jualan, dan publisiti.

Rancangan Perniagaan

Rancangan Perniagaan (RP) ialah dokumen bertulis yang menerangkan secara terperinci perniagaan yang akan dijalankan, hala tuju, dan strateginya. Tujuan RP adalah sebagai garis panduan, membantu membuat keputusan dan ramalan, menilai prestasi, dan meyakinkan pihak luar (seperti bank) untuk mendapatkan pembiayaan.

Format Rancangan Perniagaan merangkumi 12 elemen penting:

1. Ringkasan Eksekutif

2. Pengenalan

3. Latar Belakang Perniagaan

4. Latar Belakang Pemilik

5. Kedudukan Tapak Projek

6. Objektif Perniagaan

7. Rancangan Pentadbiran

8. Rancangan Operasi

9. Rancangan Pemasaran

10. Rancangan Kewangan

11. Penutup

12. Lampiran

• Campuran Pemasaran (4P) Satu set alat pemasaran yang terdiri daripada Produk (Product), Harga (Price), Pengagihan (Place), dan Promosi (Promotion) yang digunakan untuk mencapai objektif pemasaran.

• Cukai Bayaran yang dikenakan oleh kerajaan ke atas individu atau syarikat. Dalam konteks milikan perniagaan, pemilik perlu membayar cukai perseorangan atau cukai syarikat bergantung kepada jenis milikan.

• Inovatif Aktiviti menghasilkan sesuatu pembaharuan atau perubahan terhadap sesuatu penciptaan sedia ada untuk memenuhi kehendak pengguna yang sentiasa berubah.

• Kehendak Satu bentuk keperluan manusia yang disebabkan oleh budaya, persekitaran, personaliti, dan gaya hidup. Ia dicari selepas keperluan asas dipenuhi.

• Keperluan Sesuatu yang asas dan diperlukan oleh manusia untuk terus hidup, seperti makanan, pakaian, dan tempat tinggal.

• Keusahawanan Satu proses menggabungkan sumber ekonomi untuk memperkenalkan sesuatu yang baharu, mengesan peluang perniagaan, dan membuat pembaharuan untuk menjayakan perniagaan.

• Kreatif Kebolehan mencipta, menghasilkan, dan mengembangkan sesuatu idea baharu dan asli.

• Liabiliti Tanggungan hutang perniagaan. Ia boleh jadi tidak terhad (melibatkan harta peribadi pemilik) atau terhad (terhad kepada jumlah modal atau syer yang dilaburkan).

• Milikan Tunggal Perniagaan yang dimiliki sepenuhnya oleh seorang pemilik sahaja.

• Pemasaran Suatu aktiviti, institusi, dan proses untuk membentuk, menyampaikan, dan menukar tawaran yang mempunyai nilai kepada pengguna, pelanggan, dan masyarakat.

• Peniaga Individu yang menjalankan aktiviti menjual dan membeli barangan atau perkhidmatan dengan tujuan mendapatkan keuntungan.

• Perkongsian Perniagaan yang dimiliki oleh dua orang dan tidak melebihi 20 orang.

• Rancangan Perniagaan Satu dokumen bertulis yang menerangkan secara terperinci mengenai perniagaan atau projek yang akan dijalankan, hala tuju, dan strategi perniagaan.

• Saham (Syer) Unit pemilikan dalam sesebuah syarikat berhad. Modal syarikat diperoleh daripada hasil jualan saham kepada pelabur.

• Sasaran Pasaran Kumpulan pengguna yang mempunyai ciri-ciri dan kehendak yang sama, yang menjadi fokus usaha pemasaran sesuatu produk atau perkhidmatan.

• Syarikat Berhad Menurut Syer Entiti perniagaan yang dimiliki oleh sekumpulan individu yang menyumbang modal dan diberi syer dalam syarikat.

• Untung Lebihan hasil jualan setelah ditolak semua kos dan perbelanjaan perniagaan. Ia merupakan matlamat utama bagi kebanyakan perniagaan.

• Usahawan Individu yang menubuhkan sesebuah perniagaan, menguruskan dan membangunkan perniagaan tersebut serta mengambil risiko perniagaan yang diceburinya.

Soalan dan Jawapan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT)

1. Dato’ Dr. Haji Ramly bin Mokni melihat isu status halal daging burger pada tahun 80-an sebagai satu peluang perniagaan. Huraikan bagaimana tindakan beliau ini mencerminkan dua ciri usahawan yang berjaya seperti yang dibincangkan dalam teks. Tindakan Dato’ Dr. Haji Ramly bin Mokni mencerminkan beberapa ciri usahawan yang cemerlang:

• Bijak Merebut Peluang: Beliau menganalisis persekitaran pada masa itu dan mengenal pasti satu keperluan yang belum dipenuhi dalam masyarakat Islam, iaitu daging burger yang dijamin halal, bersih, dan bermutu. Daripada hanya melihatnya sebagai satu isu, beliau dengan segera merebut peluang tersebut untuk mencipta produk sendiri, mengubah masalah menjadi satu kelebihan perniagaan.

• Tidak Mudah Putus Asa: Beliau bermula dari skala kecil, iaitu menjual burger di gerai. Kejayaan tidak datang dalam sekelip mata. Namun, berkat semangat dan kegigihannya, beliau berjaya mengembangkan perniagaan daripada sebuah gerai kepada kilang berteknologi tinggi dengan hampir 100 produk dan rangkaian kedai Ramly Halal Mart di seluruh negara. Ini menunjukkan ketabahan dan kecekalan dalam menghadapi cabaran untuk memajukan perniagaannya.

2. Rancangan Perniagaan Ahmad Asri menyatakan bahawa perniagaannya memerlukan pinjaman sebanyak RM100,000. Justifikasikan mengapa penyediaan Rancangan Perniagaan yang lengkap dan terperinci adalah kritikal untuk permohonan pinjamannya diluluskan oleh institusi kewangan. Penyediaan Rancangan Perniagaan yang lengkap adalah kritikal untuk permohonan pinjaman Perniagaan Ahmad Asri kerana ia berfungsi sebagai bukti keseriusan dan daya maju perniagaannya kepada pihak bank. Justifikasinya adalah seperti berikut:

• Meyakinkan Pihak Tertentu: Dokumen ini menunjukkan bahawa Ahmad Asri telah membuat perancangan yang rapi. Bahagian seperti Rancangan Kewangan (termasuk Proforma Penyata Aliran Tunai) membuktikan bahawa perniagaan tersebut mempunyai potensi untuk menjana keuntungan dan mampu membayar balik pinjaman. Aliran tunai yang positif menunjukkan pengurusan kewangan yang sihat.

• Menggariskan Strategi: Rancangan Pemasaran dan Rancangan Operasi menunjukkan bagaimana perniagaan akan dijalankan untuk mencapai sasarannya. Ia memperincikan sasaran pelanggan (pemaju, pemilik rumah persendirian), strategi pemasaran (menjaga reputasi, kerjasama dengan arkitek), dan perbelanjaan operasi. Ini memberi keyakinan kepada bank bahawa dana pinjaman akan digunakan secara produktif.

• Menilai Risiko dan Potensi: Rancangan perniagaan yang baik menganalisis persaingan (kontraktor Kelas G2 lain) dan saiz pasaran. Ini menunjukkan kepada pihak bank bahawa usahawan sedar akan cabaran dan telah merangka strategi untuk mengatasinya, sekali gus mengurangkan risiko pinjaman tidak berbayar.

3. Bandingkan liabiliti antara perniagaan Milikan Tunggal dengan Syarikat Berhad Menurut Syer. Mengapakah perbezaan ini menjadi faktor penting dalam pemilihan jenis perniagaan? Perbezaan liabiliti antara kedua-dua jenis perniagaan ini adalah fundamental:

• Milikan Tunggal: Mempunyai liabiliti tidak terhad. Ini bermakna jika perniagaan menanggung hutang yang tidak dapat dibayar menggunakan aset perniagaan, pemilik bertanggungjawab untuk melunaskannya menggunakan harta peribadi beliau. Tiada pemisahan entiti undang-undang antara pemilik dan perniagaan.

• Syarikat Berhad Menurut Syer: Mempunyai liabiliti terhad. Tanggungan setiap ahli (pemegang syer) adalah terhad kepada jumlah syer yang dimiliki sahaja. Harta peribadi pemegang syer dilindungi dan tidak akan digunakan untuk membayar hutang syarikat.

Perbezaan ini sangat penting dalam pemilihan jenis perniagaan kerana ia berkaitan secara langsung dengan tahap risiko peribadi yang sanggup ditanggung oleh usahawan. Bagi perniagaan berisiko rendah dengan modal kecil seperti kedai runcit, milikan tunggal mungkin memadai. Namun, bagi perniagaan yang memerlukan pelaburan besar dan berpotensi menanggung hutang yang tinggi, struktur syarikat berhad adalah lebih selamat kerana ia melindungi aset peribadi pemilik daripada risiko perniagaan.

4. Cheong Jin Xi, pengasas Poladrone, telah mencipta dron ‘Oryctes’ untuk industri kelapa sawit. Analisis bagaimana produk beliau menunjukkan gabungan ciri ‘Kreatif’ dan ‘Inovatif’ dalam keusahawanan. Produk dron ‘Oryctes’ oleh Cheong Jin Xi adalah contoh terbaik gabungan kreativiti dan inovasi:

• Kreatif: Ciri kreatif merujuk kepada kebolehan mencipta sesuatu idea baharu dan asli. Cheong Jin Xi secara kreatif menggabungkan teknologi dron (yang lazimnya digunakan untuk fotografi atau logistik) dengan keperluan industri pertanian, khususnya kelapa sawit. Idea untuk menggunakan dron bagi menyembur racun serangga secara spesifik adalah satu penyelesaian yang baharu dan asli untuk masalah kumbang badak.

• Inovatif: Ciri inovatif pula ialah aktiviti menghasilkan pembaharuan terhadap sesuatu yang sedia ada. Walaupun dron dan racun serangga sudah wujud, Cheong Jin Xi melakukan inovasi dengan mereka bentuk dron tersebut secara khusus (custom-designed) untuk menyasarkan kumbang badak (Oryctes Rhinoceros) secara tepat. Dron ‘Oryctes’ merupakan pembaharuan kepada kaedah penyemburan racun konvensional, menjadikannya lebih cekap, tepat, dan berpotensi mengurangkan pembaziran racun. Gabungan ini menghasilkan produk yang bukan sahaja baharu tetapi juga menambah baik proses sedia ada, selaras dengan definisi inovasi.

5. Huraikan bagaimana konsep pemasaran “kehendak” dan “permintaan” dapat dijelaskan melalui penubuhan Universiti HELP oleh Profesor Datuk Dr. Paul Chan Tuck Hoong pada tahun 1986. Penubuhan Universiti HELP adalah manifestasi jelas pemahaman mendalam terhadap konsep “kehendak” dan “permintaan”:

• Kehendak: Pada tahun 1980-an, masyarakat Malaysia mempunyai keperluan asas untuk pendidikan tinggi. Namun, Profesor Paul Chan mengesan satu kehendak yang lebih spesifik: keinginan untuk mendapatkan ijazah dari universiti luar negara yang berprestij, tetapi tanpa perlu menanggung kos sara hidup dan yuran pengajian yang sangat tinggi di luar negara. Kehendak ini dibentuk oleh budaya dan persepsi masyarakat yang menganggap kelayakan luar negara mempunyai nilai yang tinggi.

• Permintaan: Kehendak ini kemudiannya bertukar menjadi permintaan apabila Profesor Paul Chan mewujudkan satu penyelesaian yang disokong oleh kemampuan membeli. Beliau memperkenalkan program berkembar yang membolehkan pelajar mendapatkan ijazah luar negara dengan kos yang jauh lebih rendah. Oleh kerana ramai individu mempunyai kemampuan kewangan untuk mengikuti program ini, wujudlah permintaan yang tinggi. Strategi beliau yang berani mengambil risiko membuka Institut Pengajian Tinggi Swasta pertama berjaya kerana ia secara langsung mengubah kehendak pasaran menjadi satu permintaan yang kukuh.

Soalan Lazim (FAQ)

1. Apakah perbezaan utama antara seorang peniaga dan seorang usahawan? Berdasarkan definisi yang diberikan, seorang peniaga ialah individu yang menjalankan aktiviti menjual dan membeli barangan atau perkhidmatan dengan tujuan mendapatkan keuntungan. Manakala, seorang usahawan ialah individu yang bukan sahaja menguruskan perniagaan, tetapi juga menubuhkan, membangunkan, serta mengambil risiko perniagaan yang diceburinya. Usahawan sering dikaitkan dengan proses inovasi dan pengenalan sesuatu yang baharu.

2. Apakah yang dimaksudkan dengan Campuran Pemasaran atau ‘4P’? Campuran Pemasaran, atau ‘4P’, ialah satu set alat pemasaran yang digunakan untuk mengeluarkan produk atau perkhidmatan yang dikehendaki oleh sasaran pasaran. Konsep ini diperkenalkan oleh Jerome McCarthy dan merangkumi empat elemen utama:

• Produk (Product): Barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan untuk memuaskan kehendak pengguna.

• Harga (Price): Nilai yang ditetapkan untuk produk atau perkhidmatan.

• Pengagihan (Place): Proses dan saluran yang digunakan untuk memastikan produk sampai kepada pengguna.

• Promosi (Promotion): Komunikasi yang digunakan untuk memberitahu, menggalakkan, dan meyakinkan pembeli.

3. Mengapakah Rancangan Perniagaan penting bagi seorang usahawan? Rancangan Perniagaan adalah penting kerana ia berfungsi sebagai dokumen bertulis yang menerangkan secara terperinci hala tuju dan strategi perniagaan. Kepentingan utamanya termasuk:

• Menjadi garis panduan kepada pemilik dan pekerja dalam menjalankan perniagaan.

• Memberi peluang kepada usahawan untuk menilai projek yang dirancang dengan teliti.

• Membantu meyakinkan pihak luar seperti bank atau pelabur untuk mendapatkan pembiayaan.

• Membolehkan usahawan menjangka risiko dan masalah yang mungkin timbul.

• Menjadi asas untuk menilai prestasi perniagaan pada masa hadapan.

4. Apakah tiga jenis milikan perniagaan yang utama dan apakah akta yang mengawal selianya? Tiga jenis milikan perniagaan utama yang dibincangkan ialah:

• Milikan Tunggal: Dimiliki oleh seorang pemilik. Tertakluk kepada Akta Pendaftaran Perniagaan 1956.

• Perkongsian: Dimiliki oleh dua hingga 20 orang. Tertakluk kepada Akta Perkongsian 1961.

• Syarikat Berhad Menurut Syer: Entiti perniagaan yang modalnya diperoleh melalui jualan saham, terbahagi kepada Syarikat Persendirian dan Syarikat Awam. Kedua-duanya tertakluk kepada Akta Syarikat 2016.

5. Bagaimanakah agensi kerajaan membantu pembangunan usahawan di Malaysia? Agensi kerajaan memainkan peranan penting dengan menyediakan pelbagai bentuk bantuan, antaranya:

• Pembiayaan Kewangan: Agensi seperti TEKUN Nasional, PUNB, dan Agrobank menawarkan skim pinjaman dan pembiayaan modal.

• Promosi dan Pemasaran: MATRADE membantu memasarkan produk ke luar negara, manakala FAMA membantu mempromosikan hasil pertanian.

• Kemudahan Prasarana: PKEN dan MARA membangunkan ruang niaga, bengkel, dan bandar baharu untuk kegunaan usahawan.