Nota Prinsip Perakaunan Tingkatan 5 Bab 1: Analisis Dan Tafsiran Penyata Kewangan Untuk Membuat Keputusan
RINGKASAN
Ringkasan Mudah Faham (Nota Prinsip Perakaunan Tingkatan 5 Bab 1: Analisis Dan Tafsiran Penyata Kewangan Untuk Membuat Keputusan)
Analisis Penyata Kewangan adalah satu proses penting yang digunakan oleh pihak pengurusan dalaman dan pihak luaran (seperti pelabur dan bank) untuk menilai prestasi sesebuah perniagaan. Proses ini melibatkan penggunaan nisbah kewangan untuk mentafsir data-data daripada Akaun Perdagangan dan Untung Rugi serta Penyata Kedudukan Kewangan. Analisis yang bijaksana membolehkan pihak berkepentingan membuat keputusan yang lebih baik untuk memajukan perniagaan.
Apakah Analisis Penyata Kewangan dan Tujuannya?
Analisis Penyata Kewangan adalah kaedah yang melibatkan pengiraan dan interpretasi nisbah kewangan untuk memahami kedudukan kewangan dan prestasi sesebuah perniagaan. Tujuannya adalah seperti berikut:
• Untuk Pihak Pengurusan: Membantu menilai prestasi perniagaan dan seterusnya membuat keputusan kewangan yang strategik.
• Untuk Pihak Luar: Membantu pemiutang atau bank membuat keputusan mengenai kelulusan kemudahan kredit.
• Untuk Pelabur: Membantu pelabur membuat keputusan yang berkaitan dengan pelaburan mereka dalam perniagaan.
Jenis-jenis Nisbah Kewangan
Nisbah kewangan berfungsi sebagai petunjuk atau alat pengukur prestasi perniagaan. Ia terbahagi kepada tiga kategori utama:
1. Nisbah Keberuntungan: Mengukur kemampuan dan kecekapan perniagaan dalam memperoleh keuntungan.
2. Nisbah Kecairan: Mengukur keupayaan perniagaan untuk membuat pelbagai jenis pembayaran jangka pendek kepada pihak luaran seperti pembekal dan bank.
3. Nisbah Kecekapan: Mengukur kecekapan perniagaan dalam mengurus inventori, serta mengutip dan membayar hutang.
Jadual Rumus Nisbah Kewangan
| Kategori | Jenis Nisbah | Rumus Pengiraan |
| Nisbah Keberuntungan | Peratus Untung Kasar atas Kos Jualan (Tokokan) | (Untung Kasar / Kos Jualan) x 100% |
| Peratus Untung Kasar atas Jualan (Margin Untung Kasar) | (Untung Kasar / Jualan Bersih) x 100% | |
| Peratus Untung Bersih atas Jualan (Margin Untung Bersih) | (Untung Bersih / Jualan Bersih) x 100% | |
| Pulangan atas Modal | (Untung Bersih / Modal Awal) x 100% | |
| Nisbah Kecairan | Nisbah Semasa | Aset Semasa / Liabiliti Semasa |
| Nisbah Ujian Asid (Nisbah Cepat) | (Aset Semasa - Inventori Akhir) / Liabiliti Semasa | |
| Nisbah Kecekapan | Kadar Pusing Ganti Inventori (kali) | Kos Jualan / Inventori Purata |
| Tempoh Kutipan Hutang (hari) | (Akaun Belum Terima / Jualan Kredit) x 365 hari | |
| Tempoh Pembayaran Hutang (hari) | (Akaun Belum Bayar / Belian Kredit) x 365 hari |
Perbandingan Prestasi Perniagaan
Maklumat yang diperoleh daripada analisis nisbah perlu dibuat perbandingan bagi tujuan menilai prestasi dengan lebih mendalam.
Tujuan Perbandingan Prestasi:
• Mengetahui kekuatan dan kelemahan perniagaan.
• Merancang dan mengawal masa depan perniagaan.
• Membuat keputusan mengikut matlamat untuk memaksimumkan keuntungan.
Jenis Perbandingan Prestasi:
1. Perbandingan Antara Tempoh: Membandingkan prestasi perniagaan bagi tahun perakaunan semasa dengan tahun-tahun perakaunan sebelumnya. Ini menunjukkan trend prestasi sama ada meningkat, menurun atau stabil.
2. Perbandingan Antara Perniagaan dalam Industri yang Sama: Membandingkan prestasi sesebuah perniagaan dengan prestasi perniagaan lain yang beroperasi dalam industri yang sama. Ini membantu mengetahui kedudukan perniagaan berbanding pesaing.
Cara Meningkatkan Prestasi Perniagaan
Berdasarkan analisis dan perbandingan prestasi, perniagaan boleh mengambil beberapa langkah untuk meningkatkan prestasinya:
1. Meningkatkan Jumlah Jualan: Menambah unit keluaran atau memulakan perniagaan dalam talian.
2. Mengurangkan Kos: Mengurangkan kos jualan dan belanja operasi melalui kawalan dan penjimatan yang ketat.
3. Menggiatkan Aktiviti Promosi: Menganjurkan promosi seperti jualan mega atau menyertai pameran untuk menarik pelanggan.
4. Meningkatkan Pelaburan: Menambah modal perniagaan untuk membiayai pengembangan operasi.
GLOSARI
| Istilah | Definisi |
| Analisis Penyata Kewangan | Satu kaedah yang melibatkan analisis nisbah untuk menginterpretasikan data-data kewangan yang terdapat dalam penyata kewangan. Ia berfungsi sebagai petunjuk atau alat pengukur kedudukan kewangan serta sebagai perbandingan dan tafsiran. |
| Nisbah Kewangan | Alat pengukur yang digunakan untuk menganalisis prestasi dan kedudukan kewangan sesebuah perniagaan. Terbahagi kepada tiga jenis: Nisbah Keberuntungan, Nisbah Kecairan, dan Nisbah Kecekapan. |
| Nisbah Keberuntungan | Mengukur kemampuan sesebuah perniagaan dalam memperoleh keuntungan. |
| Nisbah Kecairan | Mengukur keupayaan perniagaan membuat pelbagai jenis pembayaran kepada pihak luaran seperti pembekal dan bank. Ia menunjukkan keadaan mampu bayar sesebuah perniagaan. |
| Nisbah Kecekapan | Mengukur kecekapan perniagaan mengurus inventori serta mengukur keupayaan perniagaan mengutip dan membayar hutang. |
| Peratus Untung Kasar atas Kos Jualan (Tokokan) | Mengukur peratus pertambahan pada kos barang bagi mendapatkan harga jualan. Ia menunjukkan keberkesanan perniagaan mengawal harga jualan dan kos untuk memaksimumkan keuntungan. |
| Peratus Untung Kasar atas Jualan (Margin Untung Kasar) | Mengukur Untung Kasar yang diperoleh daripada setiap ringgit Jualan Bersih. Ia menunjukkan hubungan antara Untung Kasar dengan Jualan Bersih. |
| Peratus Untung Bersih atas Jualan (Margin Untung Bersih) | Mengukur Untung Bersih yang diperoleh bagi setiap ringgit Jualan Bersih. Ia menunjukkan keberkesanan sesebuah perniagaan mengurus kos operasi atau kecekapan kendalian. |
| Pulangan atas Modal | Mengukur Untung Bersih bagi setiap ringgit modal yang dilaburkan. Ia menunjukkan hubungan antara Untung Bersih dengan Modal Awal. |
| Nisbah Semasa | Mengukur keupayaan sesebuah perniagaan menjelaskan semua Liabiliti Semasa mengikut masa yang ditetapkan. Ia menunjukkan hubungan antara Aset Semasa dengan Liabiliti Semasa. |
| Nisbah Ujian Asid (Nisbah Cepat) | Mengukur keupayaan sesebuah perniagaan untuk membayar hutang jangka pendek dengan cepat atau serta-merta tanpa perlu menukarkan Inventori Akhir kepada tunai. |
| Kadar Pusing Ganti Inventori | Menghitung kekerapan pusingan inventori dalam setahun. Ia mengukur keupayaan perniagaan menjual barang niaga dan menunjukkan sama ada perniagaan terikat pada inventori yang tidak dijual. |
| Tempoh Kutipan Hutang | Mengukur keupayaan atau kecekapan perniagaan membuat kutipan hutang daripada pelanggan. Ia merupakan purata jangka masa yang diambil oleh pelanggan untuk membayar hutangnya. |
| Tempoh Pembayaran Hutang | Mengukur keupayaan atau kecekapan perniagaan membuat bayaran hutang kepada pembekal. Ia merupakan purata jangka masa yang diambil oleh perniagaan untuk membayar hutang kepada pembekal. |
| Perbandingan Prestasi Perniagaan | Proses membandingkan prestasi perniagaan bagi tahun perakaunan semasa dengan tahun perakaunan lepas, atau dengan perniagaan lain dalam industri yang sama, untuk mengetahui kekuatan, kelemahan, dan merancang masa depan. |
| Aset Semasa | Aset yang boleh ditukarkan kepada tunai dalam tempoh yang singkat, biasanya dalam satu tahun. Contohnya termasuk Bank, Tunai, Inventori, Akaun Belum Terima, Belanja Prabayar, dan Hasil Belum Terima. |
| Liabiliti Semasa | Hutang perniagaan yang perlu dijelaskan dalam tempoh jangka pendek, biasanya dalam satu tahun. Contohnya termasuk Akaun Belum Bayar, Pinjaman Jangka Pendek, Belanja Belum Bayar, dan Hasil Belum Terperoleh. |
| Inventori Purata | Purata nilai inventori pada permulaan dan akhir tempoh perakaunan. Dihitung dengan formula: (Inventori Awal + Inventori Akhir) / 2. |
CONTOH SOALAN KBAT
Soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) dan Jawapan
Soalan 1: Sebuah perniagaan mempunyai Nisbah Semasa pada kadar 3:1, yang dianggap sangat baik. Walau bagaimanapun, perniagaan tersebut sering menghadapi kesukaran untuk membayar hutang jangka pendeknya dengan segera. Apakah kemungkinan penyebab keadaan ini dan nisbah manakah yang lebih sesuai untuk menilai keupayaan sebenar perniagaan membayar hutang jangka pendek?
Jawapan: Kemungkinan besar sebahagian besar Aset Semasa perniagaan terdiri daripada inventori yang tidak mudah dijual atau bergerak perlahan. Walaupun nilai inventori tinggi, ia tidak dapat ditukarkan kepada tunai dengan cepat untuk membayar hutang. Nisbah yang lebih sesuai untuk dianalisis dalam situasi ini ialah Nisbah Ujian Asid (Nisbah Cepat), kerana nisbah ini mengukur keupayaan membayar hutang jangka pendek dengan mengecualikan nilai inventori akhir daripada Aset Semasa.
Soalan 2: Perniagaan Maju menunjukkan peningkatan dalam Peratus Untung Bersih atas Jualan dari 10% kepada 15% dalam tempoh dua tahun. Namun, pada masa yang sama, Pulangan atas Modalnya menurun dari 20% kepada 18%. Berikan justifikasi bagaimana kedua-dua senario ini boleh berlaku serentak.
Jawapan: Senario ini boleh berlaku jika pemilik perniagaan telah menyuntik sejumlah besar modal tambahan ke dalam perniagaan. Walaupun untung bersih meningkat, peningkatan modal awal adalah lebih besar secara berkadar. Akibatnya, untung bersih yang dijana bagi setiap ringgit modal yang dilaburkan (Pulangan atas Modal) menjadi lebih rendah, walaupun margin keuntungan daripada jualan (Peratus Untung Bersih atas Jualan) menunjukkan peningkatan.
Soalan 3: Sebagai seorang pelabur, anda sedang membandingkan dua perniagaan dalam industri peruncitan, Kedai Rajoo dan Kedai Naim. Kadar Pusing Ganti Inventori Kedai Rajoo ialah 3.63 kali setahun, manakala Kedai Naim ialah 7 kali setahun. Perniagaan manakah yang anda anggap lebih cekap dalam pengurusan inventori dan mengapa? Apakah risiko yang mungkin dihadapi oleh perniagaan yang lebih cekap itu?
Jawapan: Kedai Naim lebih cekap dalam menguruskan inventorinya. Kadar Pusing Ganti Inventori yang lebih tinggi (7 kali) menunjukkan bahawa Kedai Naim berjaya menggantikan atau menjual inventorinya dengan lebih kerap berbanding Kedai Rajoo (3.63 kali). Ini bermakna modal tidak terikat lama dalam bentuk inventori dan risiko kerosakan atau keusangan stok adalah rendah. Walau bagaimanapun, risiko yang mungkin dihadapi oleh Kedai Naim ialah kekurangan stok (stock-out) jika permintaan pelanggan meningkat secara mendadak dan pengurusan inventori tidak dapat menambah bekalan dengan cukup pantas.
Soalan 4: Andaikan anda seorang pegawai bank yang menilai permohonan pinjaman jangka pendek daripada Perniagaan Anjum Enterprise. Mengapakah anda akan lebih memberikan penekanan kepada Nisbah Kecairan (Nisbah Semasa dan Nisbah Ujian Asid) berbanding Nisbah Keberuntungan (seperti Pulangan atas Modal) syarikat tersebut?
Jawapan: Sebagai pegawai bank untuk pinjaman jangka pendek, keutamaan utama adalah memastikan perniagaan mempunyai keupayaan untuk membayar balik pinjaman tersebut mengikut jadual. Nisbah Kecairan secara langsung mengukur keupayaan syarikat untuk memenuhi liabiliti jangka pendeknya dengan menggunakan aset yang paling cair. Manakala Nisbah Keberuntungan menunjukkan keupayaan menjana keuntungan dalam jangka panjang, ia tidak menjamin bahawa perniagaan mempunyai aliran tunai yang mencukupi pada masa ini untuk membayar hutang. Sebuah perniagaan boleh menjadi untung di atas kertas tetapi kekurangan tunai. Oleh itu, Nisbah Kecairan adalah petunjuk yang lebih relevan dan kritikal bagi pemberi pinjaman jangka pendek.
Soalan 5: Berdasarkan data Perniagaan Solehan, Tempoh Kutipan Hutang adalah 30 hari manakala Tempoh Pembayaran Hutang adalah 70 hari. Terangkan implikasi keadaan ini terhadap aliran tunai perniagaan. Adakah ia satu situasi yang baik atau tidak baik?
Jawapan: Ini adalah satu situasi yang sangat baik untuk aliran tunai Perniagaan Solehan. Implikasinya ialah perniagaan ini mengutip wang daripada pelanggannya dengan cepat (dalam purata 30 hari) tetapi mengambil masa yang lebih lama untuk membayar pembekalnya (dalam purata 70 hari). Ini mewujudkan satu kitaran penukaran tunai yang positif, di mana perniagaan boleh menggunakan tunai yang dikutip daripada pelanggan untuk membiayai operasi selama kira-kira 40 hari (70 – 30 hari) sebelum ia perlu membayar pembekalnya. Ini mengurangkan keperluan modal kerja dan memberikan fleksibiliti kewangan yang lebih besar kepada perniagaan.