Nota Prinsip Perakaunan Tingkatan 5 Bab 5: Perakaunan Untuk Syarikat Berhad Menurut Syer
Perakaunan Untuk Syarikat
Berhad Menurut Syer
Ketahui bagaimana sesebuah syarikat korporat mengumpul modal melalui terbitan syer (saham) dan mengagihkan keuntungan melalui dividen.
Ciri-Ciri Syarikat Berhad
Syarikat ditubuhkan di bawah Akta Syarikat 2016.
Liabiliti Terhad
Kerugian pemegang syer (pemilik) terhad setakat modal yang dilaburkan sahaja. Harta peribadi mereka selamat dari dirampas.
Entiti Berasingan
Syarikat ialah entiti yang sah di sisi undang-undang. Ia boleh didakwa, mendakwa, dan memiliki aset atas namanya sendiri.
Hayat Berterusan
Kematian, persaraan, atau kebankrapan pemegang syer tidak akan membubarkan/menamatkan syarikat.
Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) vs Syarikat Awam Berhad (Bhd.)
Sdn. Bhd.
- Pemilik: 1 hingga 50 orang.
- Syer tidak boleh dijual beli di Bursa Malaysia.
- Laporan kewangan tidak perlu dihebahkan kepada awam.
Bhd. (Awam)
- Pemilik: 1 hingga tiada had maksimum.
- Syer boleh diapungkan / didagangkan di pasaran saham.
- Laporan kewangan wajib dibentangkan dalam surat khabar/awam.
Kenali Jenis-Jenis Syer
Lalukan tetikus (hover) pada kad untuk melihat ciri-ciri terperinci setiap syer.
Syer Biasa
Pemilik Sebenar Syarikat
Hover untuk ciri-ciri
Ciri-Ciri Syer Biasa:
- Hak Mengundi: Boleh mengundi untuk melantik Ahli Lembaga Pengarah dalam Mesyuarat Agung (AGM).
- Kadar Dividen: Tidak tetap (bergantung pada keuntungan syarikat). Jika rugi, tiada dividen.
- Tuntutan Modal: Paling terakhir menerima bayaran balik modal jika syarikat dibubarkan (bankrap).
Syer Keutamaan
Pemegang Berstatus “Istemiwa”
Hover untuk ciri-ciri
Ciri-Ciri Syer Keutamaan:
- Hak Mengundi: Tiada hak mengundi dalam Mesyuarat Agung Tahunan.
- Kadar Dividen: Tetap setiap tahun (Contoh: 8% Syer Keutamaan).
- Tunggakan: Berhak menuntut dividen tertunggak pada tahun-tahun berikutnya (jika jenis kumulatif).
- Tuntutan Modal: Diberi keutamaan untuk dibayar balik modal jika syarikat dibubarkan.
Perekodan Jurnal Terbitan Syer
Perekodan dalam Jurnal Am dan Lejar menggunakan akaun sementara iaitu Akaun Permohonan Syer.
Apabila orang awam memohon dan membayar wang untuk membeli syer syarikat.
Apabila Lembaga Pengarah meluluskan dan menerbitkan syer tersebut, wang dari akaun permohonan dipindahkan secara rasmi ke Akaun Modal.
Jika permohonan terlalu banyak (Terdanggan Lebih), syarikat mesti memulangkan semula wang kepada pemohon yang gagal mendapat syer.
Pengiraan Dividen
Dividen ialah sebahagian daripada keuntungan syarikat yang diagihkan kepada pemegang syer. Ia terbahagi kepada Dividen Interim (sebelum tahun perakaunan tamat) dan Dividen Akhir (selepas untung sebenar diketahui).
Formula Syer Keutamaan
Dikira berdasarkan peratusan tetap ke atas modal yang diterbitkan.
Dividen = 8% × RM100,000 = RM8,000.
Formula Syer Biasa
Boleh dikira berdasarkan nilai Sen per syer ATAU berdasarkan Peratusan.
GLOSARI: PERAKAUNAN SYARIKAT
Syarikat Berhad Menurut Syer
Sebuah badan atau entiti yang ditubuhkan untuk menjalankan aktiviti perniagaan dengan tujuan memperoleh keuntungan. Pemiliknya ialah pemegang-pemegang syer.
Entiti Berasingan
Pemilik dan organisasi terasing dari segi perundangan. Perniagaan boleh didakwa, mendakwa, dan memiliki aset atas namanya sendiri.
Liabiliti Terhad
Tanggungan ahli terhad kepada jumlah syer dimiliki. Pemegang syer tidak menanggung hutang perniagaan melebihi pelaburan syer mereka.
Hayat Berterusan
Perniagaan diandaikan terus beroperasi meskipun terdapat pemegang syer meninggal dunia atau menarik diri.
Perlembagaan Syarikat
Dokumen yang mengikat syarikat, pengarah dan pemegang syer, mengandungi tujuan, hak, kuasa, dan peraturan pentadbiran syarikat.
Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM)
Badan yang mengawal selia perkara berhubungan dengan pemerbadanan syarikat dan perniagaan di Malaysia.
Syarikat Persendirian
Ahli 1-50 orang. Syer tidak boleh dipindah milik secara bebas dan tidak tersenarai di bursa saham.
Syarikat Awam
Minimum 2 ahli, tiada had maksimum. Syer bebas dipindah milik dan boleh disenaraikan di Bursa Malaysia.
Bursa Malaysia
Pasaran atau tempat di mana syer-syer syarikat awam yang tersenarai didagangkan (dijual beli).
Modal Syarikat
Modal yang diperoleh daripada terbitan syer. Terdiri daripada Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh.
Syer Biasa
Menerima dividen selepas Syer Keutamaan. Mempunyai kuasa mengundi dalam Mesyuarat Agung Tahunan (AGM).
Syer Keutamaan
Menerima dividen terlebih dahulu pada kadar tetap. Tiada kuasa mengundi dalam perkara biasa.
Syer Keutamaan Kumulatif
Membolehkan pemegang menerima tunggakan dividen dari tahun-tahun sebelumnya jika keuntungan tidak mencukupi.
Ekuiti Pemilik
Bahagian dalam PKK yang menunjukkan modal disumbangkan pemegang syer (Modal Diterbitkan & Berbayar Penuh).
Langganan Syer
Proses di mana orang awam atau pihak tertentu memohon untuk membeli syer yang diterbitkan.
Lebihan Langganan
Keadaan di mana permohonan syer melebihi jumlah ditawarkan. Wang lebihan akan dipulangkan.
Kurangan Langganan
Keadaan di mana permohonan syer kurang daripada jumlah ditawarkan.
Dividen
Sebahagian keuntungan syarikat yang dibayar kepada para pemegang syer.
Dividen Interim
Dividen yang dibayar sebelum keuntungan sebenar diketahui (semasa tempoh perakaunan berjalan).
Dividen Akhir
Dividen diisytiharkan selepas keuntungan sebenar diketahui dan dibayar selepas tempoh perakaunan berakhir.
Dividen Tertunggak
Dividen Syer Keutamaan Kumulatif yang tidak dibayar tahun lepas dan perlu dilunaskan pada tahun semasa.
ZON MASTERI KBAT: PERAKAUNAN SYARIKAT
Analisis instrumen ekuiti, terbitan syer, perundangan syarikat, dan mekanisme dividen melalui penyelesaian masalah korporat strategik.
1. Mengapakah pelabur memilih Syer Keutamaan berbanding Syer Biasa walaupun tiada kuasa mengundi?
Pelabur memilih Syer Keutamaan kerana stabiliti dan keutamaan hak:
- Keutamaan Dividen: Berhak menerima dividen terlebih dahulu sebelum pemegang Syer Biasa.
- Kadar Tetap: Pulangan lebih stabil dan boleh dijangka.
- Tunggakan: Berhak menuntut tunggakan dividen tahun sebelumnya (bagi Syer Keutamaan Kumulatif).
2. Jelaskan implikasi perakaunan bagi situasi “Lebihan Langganan” syer (1.2 juta unit dipohon vs 1.0 juta unit ditawar).
Proses perakaunan bagi lebihan langganan melibatkan tiga fasa:
2. Peruntukan: Hanya 1.0 juta unit dipindahkan ke Modal Syer (Debit Permohonan Syer, Kredit Modal Syer).
3. Pemulangan: Wang bagi baki 200,000 unit yang tidak berjaya mesti dipulangkan (Debit Permohonan Syer, Kredit Bank).
3. Terangkan kepentingan Perlembagaan Syarikat dan mengapa sesetengah syarikat memilih untuk tidak mewujudkannya?
Kepentingan: Berfungsi sebagai dokumen rujukan rasmi yang mengikat pengarah dan ahli syarikat berkaitan hak, kuasa, dan pentadbiran.
4. Bandingkan komponen Ekuiti Pemilik antara Syarikat Berhad dengan Perkongsian.
Perbezaan ini menunjukkan pemilikan syarikat adalah terpisah dan meluas, manakala perkongsian bersifat langsung dan peribadi.
5. Syarikat mempunyai 2 juta unit 10% Syer Keutamaan Kumulatif. Rugi 2016-17, Untung RM430,000 (2018). Bagaimana agihan dibuat?
Pengiraan agihan keuntungan RM430,000 mengikut urutan:
2. Bayaran 2018:
• Tunggakan 2017: $RM200,000$
• Dividen Semasa 2018: $RM200,000$
• Jumlah Syer Keutamaan: RM400,000
Baki Syer Biasa: $RM430,000 – RM400,000 = RM30,000$