Nota Biologi Tingkatan 5 Bab 8: Biodiversiti
Bab 8: Biodiversiti
Fahami sistem penamaan binomial, pengelasan organisma mengikut domain, diversiti ekosistem, filogeni hidupan, serta keunikan mikroorganisma dan virus.
🏷️ 8.1 Sistem Pengelasan dan Penamaan Organisma
Untuk menguruskan jutaan spesies di bumi, ahli biologi menggunakan Hierarki Pengelasan Linnaeus serta Sistem Binomial Linnaeus bagi memberikan nama saintifik universal bagi setiap hidupan.
Klik Pada Aras Taksonomi
Setiap nama saintifik mempunyai dua perkataan: perkataan pertama ialah Genus (huruf besar di hadapan) dan perkataan kedua ialah Spesies (huruf kecil sepenuhnya).
🏷️ Sistem Tiga Domain
🔑 Simulator Kekunci Dikotomi (Dichotomous Key)
Kekunci dikotomi digunakan untuk mengenal pasti spesies berdasarkan satu siri pilihan dua ciri bertentangan (kuplet). Mari uji kekunci ini untuk mengelaskan haiwan bertulang belakang (Vertebrata):
Adakah haiwan ini Poikilotermik atau Homoiotermik?
Mencari Spesies…
Sila klik pilihan anda untuk memulakan kunci identifikasi.
Sedia Untuk Kuasai Biologi SPM?
Aturan penulisan Linnaeus, kriteria kekunci dikotomi, dan kitar replikasi virus merupakan soalan yang lazim diuji dalam Kertas 1 dan Kertas 2 Biologi SPM.
Koleksi Latihan
| LATIHAN | SKEMA |
GLOSARI: BIODIVERSITI & TAKSONOMI
Biodiversiti
Kepelbagaian jenis hidupan seperti mikroorganisma, haiwan, atau tumbuhan yang berinteraksi antara satu sama lain.
Diversiti Ekosistem
Pelbagai habitat, komuniti biosis, dan proses ekologi dalam ekosistem daratan, lautan, dan akuatik.
Diversiti Genetik
Variasi gen individu di dalam suatu populasi dan di antara populasi yang berbeza bagi spesies yang sama.
Diversiti Spesies
Variasi organisma di muka bumi, merangkumi jumlah bilangan dan taburan spesies dalam komuniti.
Pemuliharaan in situ
Usaha mengekalkan spesies di habitat asalnya, seperti di taman negara dan hutan simpan kekal.
Pemuliharaan ex situ
Usaha memelihara spesies di luar habitat asalnya, seperti di zoo dan taman botani.
Taksonomi
Satu bidang biologi yang melibatkan pengelasan, pengecaman, dan penamaan organisma mengikut sistem teratur.
Hierarki Taksonomi
Sistem pengelasan organisma bermula dari domain, alam, filum, kelas, order, famili, genus, dan spesies.
Alam (Kingdom)
Kumpulan besar organisma: Archaebacteria, Eubacteria, Protista, Fungi, Plantae, dan Animalia.
Sistem Tatanama Binomial
Sistem pemberian nama saintifik yang terdiri daripada dua perkataan: nama genus dan nama spesies.
Kekunci Dikotomi
Alat pengecaman organisma berdasarkan persamaan dan perbezaan, biasanya dalam bentuk siri kuplet.
Prokariot
Sejenis sel yang tidak mempunyai nukleus yang terbungkus dalam membran dan tiada organel bermembran.
Eukariot
Sejenis sel yang mempunyai nukleus terbungkus membran dan mempunyai organel bermembran.
Autotrof
Organisma yang boleh mensintesiskan makanan sendiri daripada bahan mentah tak organik menggunakan cahaya/kimia.
Heterotrof
Organisma yang tidak mensintesiskan makanan sendiri tetapi memperolehnya daripada organisma lain.
Filogeni
Sejarah evolusi suatu spesies atau sekumpulan spesies organisma.
Pokok Filogeni
Rajah bercabang yang mewakili hipotesis tentang hubungan evolusi sekumpulan organisma.
Mikroorganisma
Organisma seni yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar dan hanya boleh dilihat melalui mikroskop.
Simbion
Organisma yang mempunyai hubungan sangat rapat dengan perumah (ektosimbion atau endosimbion).
Parasit
Organisma yang mendapat faedah daripada perumahnya, manakala perumah mengalami kerugian.
Patogen
Organisma yang menyebabkan penyakit, contohnya virus, bakteria, protozoa, dan kulat.
Vektor
Organisma yang membawa patogen dan menyebarkan penyakit.
ZON MASTERI KBAT: BIODIVERSITI
Analisis hubungan filogeni, pengelasan organisma, dan impak kepupusan terhadap keseimbangan ekosistem.
1. Ramalkan dua kesan utama jika semua organisma dalam alam Fungi pupus secara tiba-tiba.
Kepupusan kulat akan menyebabkan kegagalan sistem penguraian:
2. Wajarkan tindakan Carl Woese memecahkan alam Monera kepada Archaebacteria dan Eubacteria.
Tindakan ini wajar berdasarkan perbezaan fundamental:
- RNA & Genetik: Kajian molekul menunjukkan perbezaan signifikan pada struktur RNA mereka.
- Komposisi Dinding Sel: Eubacteria mempunyai peptidoglikan, manakala Archaebacteria tidak mempunyainya.
- Adaptasi Ekstrem: Archaebacteria mempunyai adaptasi biokimia unik untuk hidup di habitat ekstrem (suhu/saliniti tinggi), tidak seperti Eubacteria.
3. Bagaimanakah langkah sistematik untuk mengecam dan menamakan spesies serangga baharu?
- Pengecaman: Gunakan kekunci dikotomi berdasarkan ciri fizikal (kaki, sayap, bentuk badan).
- Pengelasan: Letakkan dalam hierarki (Domain, Alam, Filum, Kelas) hingga ke tahap Genus yang paling sesuai.
- Penamaan: Beri nama saintifik menggunakan Sistem Tatanama Binomial (Genus + Spesies) dengan format condong/bergaris.
4. Bincangkan hujah status virus sebagai benda bukan hidup vs hidupan.
5. Jelaskan ciri adaptasi Angiosperma yang menyumbang kepada kejayaan evolusinya.
- Struktur Bunga: Menarik agen pendebungaan (serangga/haiwan) untuk pemindahan debunga yang lebih efisien dan terarah.
- Perlindungan Buah: Biji benih dilindungi dalam buah yang membantu dalam penyebaran melalui haiwan, membolehkan kolonisasi habitat baharu yang lebih luas.