NOTA GEOGRAFI TINGKATAN 1 BAB 6
Bab 6: Bentuk Muka Bumi
Mengenali kepelbagaian rupa bentuk daratan dan perairan negara kita!
4 Bentuk Muka Bumi di Malaysia
Bentuk muka bumi ialah ciri-ciri fizikal yang wujud secara semula jadi di permukaan bumi.
1. Tanah Tinggi
Merujuk kepada kawasan yang mempunyai ketinggian melebihi 180 meter dari aras laut.
Contoh: Banjaran gunung, pergunungan berlipat, dan dataran tinggi.
2. Tanah Pamah
Kawasan daratan yang rata, beralun, atau mendatar yang mempunyai ketinggian kurang daripada 180 meter dari aras laut.
Contoh: Dataran, lembah sungai, dan kawasan delta.
3. Saliran
Sistem pengaliran air semula jadi atau buatan manusia di atas permukaan bumi.
Contoh: Sungai, tasik semula jadi, tasik buatan, dan paya.
4. Pinggir Laut
Kawasan pertemuan antara daratan dengan lautan. Negara kita mempunyai garis pinggir laut yang sangat panjang (sekitar 4,800 km).
Contoh: Pulau, pantai, tanjung, teluk, tebing tinggi, dan gua laut.
Lokasi Tanah Tinggi & Tanah Pamah
Tanah Tinggi Terkenal
Tanah Pamah Utama
Lokasi Saliran & Pinggir Laut
Sistem Saliran (Sungai & Tasik)
- Sungai Rajang: Sungai terpanjang di Malaysia (Sarawak).
- Sungai Kinabatangan: Sungai terpanjang di Sabah.
- Sungai Pahang: Sungai terpanjang di Semenanjung Malaysia.
- Tasik Bera & Tasik Chini: Tasik semula jadi di Pahang.
- Tasik Kenyir: Tasik buatan manusia terbesar di Asia Tenggara (Terengganu).
Kawasan Pinggir Laut
- Pulau: Daratan dikelilingi laut.
(Cth: Pulau Langkawi, Pulau Redang, Pulau Sipadan) - Teluk: Bahagian laut yang menganjur masuk ke daratan. Airnya tenang.
(Cth: Teluk Kemang) - Tanjung: Daratan yang menganjur ke laut.
(Cth: Tanjung Piai – Titik paling selatan Benua Asia!) - Pantai Pasir: Kawasan berpasir yang landai.
(Cth: Pantai Cahaya Bulan, Pantai Batu Ferringhi)
Kepentingan Bentuk Muka Bumi
Mengapakah pelbagai bentuk muka bumi ini penting kepada manusia dan ekonomi negara?
| Bentuk Muka Bumi | Kepentingan | Contoh Lokasi |
|---|---|---|
| ⛰️ Tanah Tinggi | Pusat Pelancongan (Suhu sejuk & nyaman) | Cameron Highlands, Kundasang, Bukit Bendera |
| Kawasan Pertanian (Tanaman hawa sederhana) | Penanaman Teh, Strawberi, Kobis di Cameron Highlands | |
| Janaan Kuasa Hidroelektrik (Aliran air sungai deras) | Empangan Kenyir (Terengganu), Empangan Bakun (Sarawak) | |
| 🏞️ Tanah Pamah | Petempatan & Bandar (Tanah rata mudah dibina) | Kuala Lumpur, Johor Bahru, Alor Setar |
| Pertanian & Perindustrian (Tanah subur/infrastruktur baik) | Penanaman padi di Dataran Kedah-Perlis. Kilang di Shah Alam. | |
| Jaringan Pengangkutan | Pembinaan Lebuhraya Utara-Selatan (PLUS) dan landasan kereta api. | |
| 💧 Saliran | Pengangkutan Air & Pembalakan | Sg. Rajang & Sg. Kinabatangan (mengangkut kayu balak / penumpang). |
| Sempadan Semula Jadi | Sg. Golok (Sempadan Malaysia-Thailand). | |
| Sumber Pengairan (Pertanian) | Sg. Muda mengairi sawah padi di Kedah. | |
| 🏖️ Pinggir Laut | Pelabuhan (Kawasan teluk terlindung dari ombak) | Pelabuhan Klang (Selangor), Pelabuhan Pasir Gudang (Johor). |
| Perikanan (Kampung nelayan) | Kuala Besut, Mukah, Semporna. | |
| Pelancongan & Rekreasi | Pantai Port Dickson, Pulau Tioman (aktiviti menyelam skuba). |