NOTA KEUSAHAWANAN TINGKATAN 4 BAB 5

Ringkasan Komprehensif (Nota Keusahawanan Tingkatan 4 Bab 5: Strategi Dan Persekitaran Keusahawanan)

Bab ini membincangkan dua tonggak utama dalam dunia perniagaan: strategi keusahawanan dan persekitaran perniagaan. Memahami kedua-dua elemen ini adalah kritikal bagi usahawan untuk merancang, mengurus, dan memastikan kelangsungan perniagaan mereka.

Apakah definisi dan kepentingan strategi keusahawanan?

Strategi keusahawanan didefinisikan sebagai rancangan tindakan yang dilaksanakan oleh usahawan untuk mencapai matlamat keuntungan. Ia merangkumi aspek-aspek penting seperti misi, objektif, dan kaedah pelaksanaan yang membantu usahawan mengagihkan sumber dengan cekap.

Apakah empat jenis strategi utama yang boleh diaplikasikan oleh usahawan?

1. Strategi Berasaskan Sumber: Digunakan pada peringkat permulaan, strategi ini menumpukan pada penggemblengan sumber-sumber utama seperti tanah, modal kewangan, sumber manusia, bahan mentah, dan teknologi secara efektif.

2. Strategi Penembusan Pasaran: Bertujuan untuk memperkenalkan perniagaan dan produk kepada pelanggan. Taktik yang digunakan termasuk promosi yang menarik, tawaran harga diskaun, memastikan kualiti produk yang unggul, dan jualan terus kepada pengguna akhir.

3. Strategi Perkembangan: Fokus kepada usaha mempertingkatkan kualiti produk, menambah kepelbagaian produk untuk mencipta segmen pasaran baharu, dan meluaskan kaedah pengagihan (contohnya, melalui e-dagang atau ejen baharu).

4. Strategi Pengekalan: Digunakan untuk mengekalkan produk di pasaran melalui aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D) yang berterusan, mencari pasaran pelanggan baharu, dan merangsang penggunaan produk dalam kalangan pelanggan sedia ada.

Strategi yang dirancang dengan baik adalah penting kerana ia dapat mengurangkan risiko kegagalan, menentukan arah perkembangan perniagaan, membolehkan penggemblengan sumber secara berkesan, dan membantu merealisasikan idea serta wawasan usahawan.

Apakah lima fasa dalam kitaran hayat perniagaan?

Setiap perniagaan melalui satu kitaran hayat yang terbahagi kepada lima fasa utama. Usahawan perlu mengenal pasti fasa perniagaan mereka untuk menerapkan strategi yang bersesuaian.

1. Penjanaan Idea (Seed): Fasa di mana usahawan meneroka idea dan peluang, memikirkan visi dan misi, serta menjalankan tinjauan pasaran.

2. Permulaan (Start-up): Idea perniagaan direalisasikan. Pada fasa ini, jualan masih perlahan dan kos adalah tinggi. Strategi yang sesuai ialah Strategi Berasaskan Sumber.

3. Pertumbuhan (Growth): Pendapatan dan bilangan pelanggan mula meningkat. Perniagaan mula meraih keuntungan. Cabaran termasuk mengurus pendapatan dan persaingan. Strategi Perkembangan dan Strategi Penembusan Pasaran amat sesuai pada fasa ini.

4. Pematangan (Mature): Jualan menjadi stabil tetapi meningkat secara perlahan disebabkan pertambahan pesaing. Keuntungan mula menurun. Usahawan perlu fokus untuk mengekalkan pelanggan setia.

5. Pengekalan (Established): Fasa paling mencabar di mana usahawan mesti berinovasi untuk mengelakkan kemerosotan jualan. Strategi Pengekalan melalui aktiviti R&D adalah kritikal untuk memastikan perniagaan terus kekal relevan.

Apakah perbezaan antara persekitaran dalaman dan persekitaran luaran perniagaan?

Perniagaan beroperasi dalam satu persekitaran yang kompleks, yang terbahagi kepada dua komponen:

• Persekitaran Dalaman: Unsur-unsur yang boleh dikawal oleh usahawan dan mempengaruhi aktiviti perniagaan secara langsung. Ia boleh menjadi kekuatan atau kelemahan. Unsur-unsurnya ialah:

    ◦ Sumber Manusia: Pekerja yang merupakan aset penting.

    ◦ Struktur Organisasi: Susunan hierarki dan tugas dalam perniagaan.

    ◦ Kewangan: Pengurusan modal, belanjawan, dan aliran tunai.

    ◦ Penyelidikan dan Pembangunan (R&D): Aktiviti penambahbaikan kualiti dan fungsi produk.

• Persekitaran Luaran: Unsur-unsur yang tidak dapat dikawal oleh usahawan tetapi memberi peluang atau ancaman kepada perniagaan. Unsur-unsurnya ialah:

    ◦ Politik dan Perundangan: Kestabilan politik, kadar cukai, dan undang-undang buruh.

    ◦ Ekonomi: Perkembangan ekonomi (KDNK), kadar inflasi, dan kadar pengangguran.

    ◦ Sosiobudaya: Perubahan demografik, gaya hidup, dan nilai etika masyarakat.

    ◦ Teknologi: Perkembangan ICT, e-dagang, dan isu hak cipta.

    ◦ Alam Sekitar: Isu kelestarian, kempen 5R, dan undang-undang alam sekitar.

    ◦ Pembeli: Kuasa tawar-menawar dan perubahan cita rasa pengguna.

    ◦ Pembekal: Hubungan dengan pembekal dan kualiti bahan mentah.

    ◦ Pesaing: Analisis kekuatan dan strategi perniagaan lain dalam industri yang sama.

Usahawan yang proaktif akan sentiasa memeriksa, memantau, dan meramal perubahan dalam kedua-dua persekitaran ini untuk membuat keputusan yang tepat dan memastikan perniagaan terus berdaya saing.

Soalan KBAT (Kemahiran Berfikir Aras Tinggi)

Uji pemahaman mendalam anda dengan soalan-soalan analisis dan aplikasi berikut.

1. Sebuah perniagaan tudung yang semakin popular kini berada dalam fasa ‘Pertumbuhan’. Mengapakah ‘Strategi Perkembangan’ paling sesuai digunakan pada fasa ini dan apakah kesan negatif yang mungkin berlaku jika usahawan tersebut terus menggunakan ‘Strategi Berasaskan Sumber’ dari fasa permulaan?

• Jawapan: Pada fasa pertumbuhan, pendapatan dan pelanggan semakin meningkat, begitu juga dengan tekanan pasaran dan persaingan. ‘Strategi Perkembangan’ adalah paling sesuai kerana ia memfokuskan kepada:

    ◦ Peningkatan Kualiti dan Kepelbagaian Produk: Untuk bersaing dan mewujudkan segmen pasaran baharu.

    ◦ Peningkatan Kaedah Pengagihan: Menggunakan ejen atau platform e-dagang untuk mencapai pasaran yang lebih luas, selaras dengan pertambahan pelanggan.

    ◦ Peningkatan Promosi: Memperuntukkan bajet pengiklanan yang lebih tinggi untuk mengekalkan momentum dan membina jenama.

• Jika usahawan tersebut masih menggunakan ‘Strategi Berasaskan Sumber’, kesannya adalah negatif. Strategi ini tertumpu kepada pengumpulan sumber asas (modal, bahan mentah) untuk memulakan operasi. Pada fasa pertumbuhan, fokusnya bukan lagi pada ‘memulakan’ tetapi pada ‘mengurus pertumbuhan’. Terlalu fokus kepada sumber asas akan menyebabkan perniagaan itu ketinggalan, gagal memanfaatkan peningkatan jualan, kehilangan syer pasaran kepada pesaing yang lebih agresif dalam pemasaran, dan tidak mampu memenuhi permintaan pelanggan yang semakin meningkat.

2. Bagaimanakah perubahan dalam unsur persekitaran luaran seperti ‘perundangan’ (contoh: undang-undang buruh baharu yang menaikkan gaji minimum) boleh memberi kesan langsung kepada unsur persekitaran dalaman seperti ‘sumber manusia’ dan ‘kewangan’ sesebuah syarikat?

• Jawapan: Perubahan dalam unsur luaran yang tidak boleh dikawal seperti undang-undang buruh baharu akan memberi kesan riak kepada persekitaran dalaman yang boleh dikawal:

    ◦ Kesan kepada Kewangan: Kenaikan gaji minimum akan meningkatkan kos operasi syarikat secara langsung. Usahawan perlu menyemak semula ‘belanjawan’ syarikat, yang mungkin menyebabkan peruntukan untuk bahagian lain seperti pemasaran atau R&D terpaksa dikurangkan. Ini juga boleh menjejaskan keuntungan syarikat jika harga produk tidak dinaikkan.

    ◦ Kesan kepada Sumber Manusia: Dari sudut positif, ia mungkin meningkatkan motivasi dan produktiviti pekerja kerana kebajikan mereka dijaga. Namun, dari sudut negatif, syarikat mungkin terpaksa membekukan pengambilan pekerja baharu untuk mengawal kos. Usahawan perlu menguruskan sumber manusia sedia ada dengan lebih sistematik dan mungkin perlu memberikan latihan tambahan untuk meningkatkan kecekapan bagi menjustifikasikan kos gaji yang lebih tinggi.

3. Berdasarkan petikan ‘INFORMASI’ mengenai perniagaan keluarga, analisis mengapa sesebuah perniagaan yang berjaya di bawah pengasasnya mungkin gagal bertahan apabila diwariskan kepada generasi ketiga, dengan menghubungkaitkannya kepada unsur persekitaran dalaman.

• Jawapan: Kegagalan perniagaan keluarga pada generasi ketiga sering berpunca daripada kelemahan dalam pengurusan unsur persekitaran dalaman:

    ◦ Sumber Manusia (Pelan Penggantian): Isu utama ialah ‘kesediaan pengganti’. Generasi ketiga mungkin tidak terlibat dalam operasi perniagaan sejak awal, menyebabkan mereka kurang pemahaman, pengalaman, dan motivasi. Latar belakang pendidikan mereka juga mungkin tidak sejajar dengan keperluan perniagaan.

    ◦ Struktur Organisasi: Pengasas (generasi pertama) mungkin menguruskan semuanya sendiri. Apabila perniagaan diwariskan, struktur yang tidak formal ini mungkin tidak lagi berkesan. Tanpa struktur organisasi yang jelas dengan rantaian perintah (chain of command), delegasi tugas menjadi lemah dan keputusan penting mungkin tergendala.

    ◦ Visi dan Misi (Strategi): Generasi ketiga mungkin mempunyai wawasan yang berbeza atau kurang komited terhadap visi dan misi asal pengasas. Tanpa strategi yang jelas dan dikongsi bersama, perniagaan akan kehilangan arah tuju dan gagal untuk berinovasi.

4. Encik Amirul, usahawan perabot barang terpakai dari ‘AKTIVITI 1’, mendapat sambutan awal yang menggalakkan. Cadangkan satu ‘Strategi Penembusan Pasaran’ dan satu ‘Strategi Perkembangan’ yang boleh beliau laksanakan untuk memastikan perniagaannya terus maju.

• Jawapan:

    ◦ Strategi Penembusan Pasaran: Memandangkan produknya sudah mula dikenali melalui media sosial, Encik Amirul perlu melancarkan promosi yang lebih agresif. Beliau boleh:

        1. Menawarkan harga menarik: Memberi diskaun pengenalan untuk pembelian pertama atau diskaun untuk pelanggan yang membawa rakan.

        2. Menjual secara terus: Membina laman sesawang atau akaun media sosial rasmi untuk menjual terus kepada pengguna akhir, memintas orang tengah dan membina hubungan langsung dengan pelanggan.

    ◦ Strategi Perkembangan: Setelah pasaran mula ditembusi, beliau perlu berkembang. Beliau boleh:

        1. Menambah kepelbagaian produk: Selain perabot, beliau boleh menghasilkan barangan hiasan rumah atau aksesori pejabat daripada barang terpakai untuk mewujudkan segmen pasaran baharu.

        2. Menggunakan kaedah e-dagang: Memasarkan dan menjual produknya melalui platform e-dagang untuk mencapai pelanggan di seluruh negara, bukan hanya di kawasan setempat. Ini membolehkan beliau menerima pesanan dan pembayaran secara dalam talian, meningkatkan kecekapan perkhidmatan.

5. Nilaikan pernyataan ini: “Aktiviti Penyelidikan dan Pembangunan (R&D) hanya penting untuk perniagaan yang berada di fasa Pengekalan.” Bersetuju atau tidak? Berikan justifikasi berdasarkan Kitaran Hayat Perniagaan.

• Jawapan: Saya tidak bersetuju dengan pernyataan tersebut. Walaupun R&D sangat kritikal dalam fasa ‘Pengekalan’ untuk menghasilkan inovasi dan mengekalkan pelanggan, ia juga penting dalam fasa-fasa lain:

    ◦ Fasa Penjanaan Idea & Permulaan: R&D awal dalam bentuk tinjauan pasaran dan pembangunan prototaip adalah penting untuk memastikan idea perniagaan boleh dilaksanakan dan memenuhi kehendak pelanggan.

    ◦ Fasa Pertumbuhan: Semasa persaingan mula meningkat, R&D diperlukan untuk menambah baik ciri, bentuk, dan fungsi produk sedia ada agar kekal lebih baik daripada produk pesaing.

    ◦ Fasa Pematangan: Ketika jualan mula stabil, R&D boleh digunakan untuk mencipta keistimewaan atau kegunaan baharu produk bagi menarik minat pelanggan dan mengekalkan syer pasaran. Oleh itu, R&D adalah proses berterusan yang relevan di setiap fasa Kitaran Hayat Perniagaan, bukan hanya di fasa terakhir. Ia memastikan perniagaan sentiasa inovatif, kompetitif, dan relevan dengan perubahan cita rasa pelanggan.

Soalan Lazim (FAQ)

Berikut adalah jawapan kepada beberapa soalan lazim yang merangkumi topik-topik teras.

1. Apakah yang dimaksudkan dengan strategi keusahawanan? Strategi keusahawanan ialah rancangan tindakan yang dilaksanakan oleh usahawan untuk mencapai matlamat keuntungan dalam perniagaan. Ia merangkumi isu-isu kritikal seperti matlamat, misi, objektif, tindakan strategik, serta kaedah pelaksanaan strategi untuk mengagihkan sumber dengan cekap.

2. Apakah empat jenis utama strategi keusahawanan? Empat strategi utama yang boleh digunakan oleh usahawan ialah:

• Strategi Berasaskan Sumber untuk Memulakan Perniagaan: Menggembleng sumber seperti tanah, modal, sumber manusia, bahan mentah, dan teknologi secara berkesan pada peringkat permulaan.

• Strategi Penembusan Pasaran: Memperkenalkan perniagaan dan produk kepada pelanggan melalui promosi, tawaran harga, kualiti produk yang lebih baik, dan jualan terus.

• Strategi Perkembangan: Meningkatkan kualiti produk, menambah kepelbagaian produk, meluaskan kaedah pengagihan (termasuk e-dagang), dan meningkatkan kecekapan perkhidmatan.

• Strategi Pengekalan: Mengekalkan produk di pasaran melalui penyelidikan dan pembangunan (R&D), mencari pasaran baharu, dan merangsang penggunaan oleh pelanggan sedia ada.

3. Mengapakah strategi keusahawanan penting bagi sesebuah perniagaan? Strategi keusahawanan adalah penting kerana ia:

• Mengurangkan Risiko Kegagalan: Perancangan yang teliti membantu usahawan bersedia menghadapi cabaran.

• Menentukan Arah Perkembangan Perniagaan: Membantu usahawan yang berwawasan untuk meluaskan skop pasaran dan berkembang.

• Menggembleng Sumber Secara Berkesan: Memastikan sumber fizikal dan bukan fizikal diagihkan secara optimum.

• Merealisasikan Idea dan Wawasan: Membantu dalam mencapai visi, misi, dan objektif yang telah digariskan.

4. Huraikan lima fasa dalam Kitaran Hayat Perniagaan. Kitaran Hayat Perniagaan terdiri daripada lima fasa:

• Penjanaan Idea (Seed): Peringkat meneroka idea dan peluang, memikirkan visi, misi, dan menjalankan tinjauan pasaran.

• Permulaan (Start-up): Peringkat merealisasikan idea, membina pasukan, dan memulakan pemasaran. Jualan masih perlahan dan kos tinggi.

• Pertumbuhan (Growth): Peringkat di mana pendapatan dan pelanggan baharu meningkat. Usahawan mula mencapai keuntungan dan perlu menguruskan persaingan serta pertambahan tenaga kerja.

• Pematangan (Mature): Jualan menjadi stabil tetapi meningkat secara perlahan disebabkan persaingan yang bertambah. Keuntungan mula menurun. Fokus adalah untuk mengekalkan pelanggan setia.

• Pengekalan (Established): Fasa paling mencabar di mana jualan mungkin berkurangan jika usahawan leka. Inovasi dan R&D diperlukan untuk memastikan perniagaan kekal relevan.

5. Apakah perbezaan utama antara persekitaran dalaman dan luaran perniagaan? Perbezaan utamanya terletak pada tahap kawalan yang dimiliki oleh usahawan.

• Persekitaran Dalaman: Merujuk kepada unsur-unsur yang dimiliki dan boleh dikawal oleh usahawan, yang mempengaruhi aktiviti perniagaan secara langsung. Contohnya termasuk sumber manusia, struktur organisasi, kewangan, serta penyelidikan dan pembangunan (R&D). Ia boleh menjadi kekuatan atau kelemahan.

• Persekitaran Luaran: Merujuk kepada unsur-unsur di luar perniagaan yang tidak dapat dikawal oleh usahawan tetapi mempengaruhi keputusan jangka panjang. Ia boleh memberikan peluang atau ancaman. Contohnya termasuk politik, ekonomi, sosiobudaya, teknologi, pembeli, pembekal, dan pesaing.