NOTA MAHARAT AL-QURAN TINGKATAN 5 BAB 6 (BM)

Nota Interaktif – Qiraat Imam Hamzah Al-Kufi

BAB 6: Qiraat Imam Hamzah Al-Kufi

Manhaj Kufah & Dua Perawinya (Khalaf & Khallad)

Kenali Imam & Perawinya

👑 الإمام حمزة الكوفي (Imam Hamzah Al-Kufi)

Nama Sebenar: Hamzah bin Habib bin ‘Imarah.
Gelaran: Az-Zayyat (الزيّات). Beliau digelar sedemikian kerana beliau sering membawa dan meniaga minyak zaitun dari Kufah ke Hulwan.
Ketokohan: Imam Qiraat di Kufah yang sangat warak, pakar dalam Faraid, dan bacaannya terkenal dengan disiplin mad yang panjang (Isyba’).
Wafat: Tahun 156 Hijrah.

Perawi 1 خلف (Khalaf)

Nama: Khalaf bin Hisham bin Tha’lab.
Gelaran: Al-Bazzar.
Ketokohan: Beliau menghafal Al-Quran pada usia 10 tahun dan meriwayatkan bacaan Imam Hamzah melalui gurunya Sulaim bin Isa.

Perawi 2 خلاد (Khallad)

Nama: Khallad bin Khalid As-Sairafi.
Kuniyah: Abu ‘Isa.
Ketokohan: Beliau adalah antara murid paling dipercayai dan tepat bacaannya yang meriwayatkan daripada Sulaim (murid kanan Imam Hamzah).

Manhaj Bacaan (Kaedah Asas)

ب Bab Al-Basmalah

Apabila membaca surah baharu (menyambung antara dua surah), Imam Hamzah membaca dengan cara Wasal (Sambung) tanpa membaca Basmalah.

*Hanya wasal terus dari akhir surah ke awal surah seterusnya.

〰️ Bab Mad & Qasr

Bacaan Imam Hamzah adalah bacaan yang paling panjang mads-nya:

Mad Muttasil: Dibaca dengan Isyba’ (6 Harakat).
Mad Munfasil: Dibaca dengan Isyba’ (6 Harakat).

📖 Surah Ummul Quran (Al-Fatihah)

1. Kalimah مَـٰلِكِ
Imam Hamzah membacanya dengan membuang Alif (Pendek) iaitu مَلِكِ.

2. Kalimah ٱلصِّرَٰطَ
Membaca huruf Sod (ص) dengan cara Isymam kepada bunyi Zay (ز). Bunyinya percampuran antara Sod dan Zay.
Khalaf: Membaca Isymam pada semua tempat dalam Al-Quran.
Khallad: Membaca Isymam hanya pada tempat pertama (Ayat 6 Surah Al-Fatihah) sahaja.

Khilaf (Perbezaan) Khalaf & Khallad

Terdapat beberapa perbezaan hukum ketara antara perawi Khalaf dan Khallad dalam menyampaikan qiraat Imam Hamzah.

1. Bab Idgham (Tanwin/Nun Mati bertemu Waw & Ya)

Riwayat Khalaf Idgham Tanpa Ghunnah

Khalaf mengidghamkan (memasukkan) Nun Mati/Tanwin ke dalam huruf و dan ي TANPA DENGUNG (ترك الغنة).

مَن يَـقُولُ / مِن وَّرَآءِهِم (Dibaca terus: May-yaqul / Miw-wara-ihim tanpa dengung)

Riwayat Khallad Idgham Ma’al Ghunnah

Khallad mengidghamkannya BERSERTA DENGUNG (sama seperti hukum tajwid biasa / Hafs).

(Dibaca dengan dengung 2 harakat)

2. Bab Saktah (Berhenti Tanpa Nafas)

Riwayat Khalaf Wajib Saktah

Khalaf wajib melakukan Saktah pada:
1. Al (ال) Ta’rif (contoh: الأَرْضِ).
2. Kalimah (شَيْءٍ).

Riwayat Khallad Khilaf Saktah

Khallad mempunyai dua wajah (pilihan) iaitu: Boleh dibaca dengan Saktah atau Tanpa Saktah pada tempat yang sama.

Waqaf Pada Huruf Hamzah

Ciri paling menonjol bagi Qiraat Imam Hamzah ialah Bab Waqaf (berhenti) pada kalimah yang mempunyai huruf Hamzah. Apabila beliau waqaf, beliau akan mengubah suai hamzah tersebut untuk “meringankan bacaan” (التخفيف).

1. Ibdal (إبدال)

Menukarkan huruf Hamzah kepada huruf Mad (Alif, Waw, atau Ya’).

ٱلْمُؤْمِنُونَ ⬅️ ٱلْمُومِنُونَ

2. Naql (نقل)

Memindahkan baris Hamzah kepada huruf mati sebelumnya, kemudian Hamzah itu dibuang.

مَنْ ءَامَنَ ⬅️ مَنَ ٱمَنَ

3. Tashil (تسهيل)

Membunyikan Hamzah secara pertengahan antara Hamzah dan huruf Mad (tanpa hentakan kuat).

4. Idgham (إدغام)

Memasukkan Hamzah ke dalam huruf Ya’ atau Waw bersabdu sebelumnya.

شَيْءٍ ⬅️ شَيٍّ

💡 Perhatian: Hukum waqaf Hamzah ini sangat luas dan mempunyai pelbagai syarat bergantung kepada baris, kedudukan hamzah, dan huruf sebelumnya. Pelajar perlu mempelajarinya secara talaqqi musyafahah dengan guru Qiraat.

“` Kuiz Tajwid: Imam Hamzah Al-Kufi

Silibus Tingkatan 5

Kuiz Interaktif Qiraat

Bab 6: Imam Hamzah Al-Kufi

Uji pengetahuan anda mengenai biodata Imam Hamzah, perawinya (Khalaf & Khallad), dan keunikan manhaj bacaan mereka termasuk waqaf hamzah dan saktah.

20 Bank Soalan

10 Soalan Rawak

Soalan Ke daripada 10

Markah Semasa

Penerangan Jawapan

Kuiz Selesai!

Berikut adalah rekod pencapaian anda bagi Bab 6.

Markah Terkumpul

0 /10

“`