Nota Perniagaan Tingkatan 5 Bab 7: Merancang Pengendali Perniagaan
RINGKASAN
Ringkasan (Nota Perniagaan Tingkatan 5 Bab 7: Merancang Pengendali Perniagaan)
Rancangan perniagaan ialah dokumen bertulis yang fundamental, berfungsi sebagai pelan induk yang menerangkan maklumat sesebuah perniagaan atau projek secara menyeluruh dan terperinci. Ia amat penting bagi usahawan sebagai panduan untuk mengurus perniagaan dan meyakinkan pihak berkepentingan seperti pelabur dan bank. Penyediaan rancangan yang terancang membantu usahawan mengembangkan perniagaan dan mencapai matlamat yang disasarkan.
Kepentingan utama menyediakan rancangan perniagaan adalah pelbagai. Ia memberi peluang kepada usahawan untuk menilai projek secara teliti, mengurangkan kesilapan dalam pengurusan, dan merancang keperluan sumber seperti sumber manusia, fizikal, dan pembiayaan dengan sistematik. Selain itu, ia membolehkan usahawan menjangka risiko dan masalah yang mungkin timbul, seperti kekurangan modal atau pemilihan lokasi yang tidak strategik, serta menyediakan strategi untuk menanganinya. Rancangan ini juga berfungsi untuk memberi gambaran sama ada sesuatu projek itu berdaya maju dan berpotensi untuk berjaya, yang seterusnya dapat meyakinkan pihak pelabur atau institusi kewangan untuk memberikan pembiayaan.
Format rancangan perniagaan yang komprehensif terdiri daripada 12 bahagian utama yang saling melengkapi:
1. Ringkasan Eksekutif: Gambaran keseluruhan perniagaan.
2. Pengenalan: Tujuan rancangan perniagaan disediakan.
3. Latar Belakang Perniagaan: Maklumat asas seperti nama, alamat, dan bentuk pemilikan.
4. Latar Belakang Pemilik/Rakan Kongsi: Butiran peribadi pemilik atau rakan kongsi.
5. Kedudukan Tapak Projek: Pelan lokasi perniagaan.
6. Objektif Projek: Sasaran spesifik seperti jualan, untung, dan pelanggan.
7. Rancangan Pentadbiran: Struktur organisasi, tugas kakitangan, dan kos pentadbiran.
8. Rancangan Operasi: Proses pengeluaran, keperluan bahan mentah, dan susun atur ruang operasi.
9. Rancangan Pemasaran: Strategi untuk memasarkan produk atau perkhidmatan.
10. Rancangan Kewangan: Anggaran kos, sumber pembiayaan, dan unjuran aliran tunai.
11. Penutup: Rumusan dan cadangan terhadap perniagaan.
12. Lampiran: Dokumen sokongan seperti lesen perniagaan dan sijil pendaftaran.
Setiap bahagian ini memainkan peranan kritikal dalam membentuk sebuah dokumen yang padu, yang bukan sahaja menjadi panduan dalaman tetapi juga alat komunikasi yang berkesan dengan pihak luar.
GLOSARI
| Istilah | Definisi |
| Rancangan Perniagaan | Dokumen bertulis yang menerangkan maklumat perniagaan atau projek yang hendak dijalankan secara menyeluruh dan terperinci. Juga dikenali sebagai pelan induk perniagaan atau kertas kerja. |
| Pihak Berkepentingan | Individu atau kumpulan yang mempunyai kepentingan terhadap perniagaan, seperti usahawan, pekerja, pelanggan, pembekal, bakal pelabur, atau pemberi pinjaman. |
| Ringkasan Eksekutif | Bahagian awal rancangan perniagaan yang memberi gambaran ringkas tetapi spesifik mengenai keseluruhan perniagaan yang dijalankan. |
| Objektif Projek | Maklumat yang mengandungi sasaran spesifik yang ingin dicapai oleh perniagaan, merangkumi sasaran jualan, sasaran untung, dan sasaran pelanggan. |
| Sasaran Jualan | Anggaran jualan perniagaan dalam satu tempoh masa tertentu, sama ada bulanan atau tahunan. |
| Sasaran Untung | Anggaran keuntungan atau pulangan yang dijangka akan diterima oleh perniagaan selepas menolak semua kos operasi dan pengurusan. |
| Rancangan Pentadbiran | Bahagian yang mengandungi maklumat mengenai aspek pengurusan dan tenaga kerja, termasuk carta organisasi, spesifikasi tugas, gaji, dan keperluan pejabat. |
| Rancangan Operasi | Bahagian yang merangkumi semua keperluan operasi perniagaan, seperti carta aliran proses, keperluan bahan mentah, senarai mesin, dan susun atur ruang operasi. |
| Carta Aliran Proses | Sebuah rajah yang menunjukkan langkah-langkah utama dalam proses pengeluaran sesuatu produk atau penyediaan perkhidmatan. |
| Rancangan Pemasaran | Huraian tentang aktiviti-aktiviti perniagaan yang dirancang untuk memasarkan produk dan perkhidmatan, dengan mengambil kira maklumat pesaing, keperluan pelanggan, dan campuran pemasaran. |
| Rancangan Kewangan | Bahagian yang disediakan dengan mengambil kira kos atau modal memulakan projek, sumber pembiayaan, pelan pembayaran balik pinjaman, dan penyata kewangan proforma. |
| Proforma Penyata Aliran Tunai | Sebuah penyata kewangan yang menunjukkan jangkaan atau anggaran kedudukan aliran masuk dan keluar wang tunai bagi satu tempoh masa tertentu. |
| Lampiran | Bahagian terakhir dalam rancangan perniagaan yang mengandungi dokumen-dokumen sokongan seperti sijil pendaftaran perniagaan, lesen perniagaan, peta lokasi, dan gambar produk. |
| Modal Permulaan | Jumlah dana awal yang disediakan untuk membiayai kos-kos permulaan perniagaan seperti pembelian aset dan keperluan operasi. |
CONTOH SOALAN KBAT
Soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT)
Soalan 1: Mengapakah Rancangan Kewangan yang terperinci dianggap sebagai salah satu komponen paling kritikal untuk meyakinkan pihak bank bagi mendapatkan pinjaman?
Jawapan: Rancangan Kewangan dianggap kritikal kerana ia menterjemahkan semua aspek perancangan lain (pentadbiran, operasi, pemasaran) ke dalam bentuk angka yang boleh diukur. Ia menunjukkan secara kuantitatif sama ada perniagaan itu berdaya maju atau tidak. Bagi pihak bank, komponen ini adalah bukti utama keupayaan perniagaan untuk menjana keuntungan dan membayar balik pinjaman. Proforma Penyata Aliran Tunai yang lengkap menunjukkan unjuran penerimaan dan pembayaran, membolehkan bank menilai risiko pinjaman dengan tepat. Tanpa rancangan kewangan yang kukuh, idea perniagaan yang hebat sekalipun akan kelihatan seperti spekulasi yang tidak berasas.
Soalan 2: Sebuah perniagaan mempunyai produk yang hebat tetapi rancangan pemasaran yang lemah. Bagaimanakah keadaan ini boleh menjejaskan kejayaan keseluruhannya, walaupun aspek lain dalam rancangan perniagaannya kukuh?
Jawapan: Walaupun mempunyai produk yang hebat, rancangan pemasaran yang lemah akan menjejaskan kejayaan perniagaan secara menyeluruh. Tanpa strategi pemasaran yang berkesan, perniagaan akan gagal mencapai sasaran pelanggannya. Kesedaran pasaran terhadap produk akan menjadi rendah, menyebabkan jualan tidak mencapai sasaran yang ditetapkan dalam Objektif Projek. Ini secara langsung akan menjejaskan Rancangan Kewangan, di mana unjuran jualan dan keuntungan tidak akan tercapai. Akhirnya, perniagaan mungkin mengalami masalah aliran tunai dan gagal bersaing dengan pesaing yang mempunyai strategi pemasaran yang lebih baik, walaupun produk mereka mungkin tidak setanding.
Soalan 3: Jelaskan perkaitan antara Rancangan Operasi dengan Rancangan Kewangan dalam sesebuah rancangan perniagaan.
Jawapan: Rancangan Operasi dan Rancangan Kewangan mempunyai perkaitan yang sangat rapat dan saling bergantung. Rancangan Operasi memperincikan semua keperluan untuk menghasilkan produk atau perkhidmatan, termasuk kos bahan mentah, kos mesin dan peralatan (perbelanjaan aset), dan gaji pekerja bahagian operasi (perbelanjaan bulanan). Semua kos yang dikenal pasti dalam Rancangan Operasi ini akan menjadi input utama dalam penyediaan Rancangan Kewangan. Angka-angka ini digunakan untuk membina Proforma Penyata Aliran Tunai dan mengira kos projek. Tanpa data daripada Rancangan Operasi, Rancangan Kewangan tidak boleh disediakan dengan tepat, dan sebaliknya, tanpa belanjawan daripada Rancangan Kewangan, Rancangan Operasi tidak dapat dilaksanakan.
Soalan 4: Bagaimanakah penyediaan rancangan perniagaan membantu seorang usahawan mengurangkan risiko, walaupun sebelum perniagaan itu dimulakan?
Jawapan: Penyediaan rancangan perniagaan memaksa usahawan untuk berfikir secara kritis dan menganalisis setiap aspek perniagaan secara mendalam. Proses ini sendiri adalah satu latihan pengurusan risiko. Dengan menyediakan rancangan, usahawan dapat “menjangka risiko dan masalah yang timbul” lebih awal. Sebagai contoh, dalam Rancangan Pemasaran, analisis pesaing dilakukan, yang membantu usahawan menyediakan strategi untuk menghadapi persaingan. Dalam Rancangan Operasi, keperluan sumber dikenal pasti, mengelakkan masalah kekurangan bahan mentah atau peralatan. Dalam Rancangan Kewangan, unjuran aliran tunai membantu mengesan potensi kekurangan modal pada masa hadapan. Dengan mengenal pasti potensi masalah ini di atas kertas, usahawan boleh merangka pelan kontingensi dan membuat keputusan yang lebih termaklum, sekali gus mengurangkan risiko kegagalan apabila perniagaan sebenar dijalankan.
Soalan 5: Berdasarkan dua contoh yang diberikan (Artwork & Printing Services dan Kek Fizah Comel), bandingkan bagaimana sebuah perniagaan yang sedang beroperasi dan sebuah perniagaan baharu menggunakan rancangan perniagaan untuk tujuan yang berbeza.
Jawapan: Perniagaan yang sedang beroperasi (Artwork & Printing Services) dan perniagaan baharu (Kek Fizah Comel) menggunakan rancangan perniagaan untuk tujuan yang berbeza.
• Artwork & Printing Services (Sedang Beroperasi): Tujuannya adalah untuk pengembangan. Rancangan perniagaannya menggunakan prestasi 10 tahun lepas sebagai bukti kejayaan untuk memohon pinjaman yang besar (RM100,000) bagi mengubah suai premis dan membeli peralatan baharu. Ia bertujuan untuk meningkatkan kapasiti bagi memenuhi permintaan sedia ada yang tinggi dan mencapai sasaran jualan yang lebih besar.
• Kek Fizah Comel (Baru Beroperasi): Tujuannya adalah untuk penubuhan dan pertumbuhan awal. Rancangan perniagaannya disediakan untuk mendapatkan modal permulaan (pinjaman RM25,000) bagi membeli mesin dan peralatan asas. Ia bertujuan untuk membuktikan potensi perniagaan kepada institusi kewangan dan membolehkannya beralih daripada operasi di rumah kepada operasi yang lebih komersial dan berskala lebih besar. Secara ringkasnya, perniagaan sedia ada menggunakan rancangan perniagaan untuk justifikasi pertumbuhan, manakala perniagaan baharu menggunakannya untuk mendapatkan pembiayaan bagi memulakan operasi.
Koleksi Latihan
| 1 | 2 |