Nota Reka Cipta Tingkatan 5 Bab 6: Pemasaran Produk
RINGKASAN
Ringkasan Mudah Faham (Nota Reka Cipta Tingkatan 5 Bab 6: Pemasaran Produk)
Pemasaran adalah proses penting bagi sesebuah syarikat untuk merancang, menetapkan harga, mempromosi, dan mengedarkan produk atau perkhidmatan bagi mencapai objektifnya. Asas kepada pemasaran yang berjaya adalah strategi 4P, iaitu Produk (Product), Perletakan harga (Price), Pengedaran (Place), dan Promosi (Promotion).
Penentuan Harga adalah langkah kritikal yang melibatkan penetapan sejumlah wang untuk sesuatu barangan. Terdapat beberapa objektif utama dalam menentukan harga, termasuk untuk memastikan syarikat terus beroperasi (kemandirian), memaksimumkan keuntungan, menguasai syer pasaran, mencerminkan kualiti produk, dan mendapatkan pulangan pelaburan.
Sebelum harga jualan ditetapkan, kos pengeluaran perlu dikira terlebih dahulu. Kos ini terbahagi kepada dua jenis:
1. Kos Tetap: Kos yang tidak berubah walaupun kuantiti produk berubah (cth: sewa mesin, bangunan).
2. Kos Berubah: Kos yang berubah mengikut kuantiti produk (cth: bahan mentah, upah, elektrik). Formula asasnya ialah: Kos Pengeluaran = Kos Tetap + Kos Berubah.
Terdapat pelbagai faktor yang mempengaruhi penentuan harga jualan, antaranya ialah golongan pengguna sasaran, kos pengeluaran, dasar kerajaan (seperti Akta Kawalan Harga dan Anti Pencatutan 2010), persaingan, saluran agihan (pemborong, peruncit), ciri-ciri produk itu sendiri, permintaan dan penawaran pasaran, serta objektif syarikat.
Dua kaedah utama untuk menentukan harga jualan adalah:
1. Peratus Margin Keuntungan: Menambah peratusan keuntungan yang dikehendaki ke atas kos pengeluaran.
2. Harga Jualan Lebih Tinggi Daripada Kos Pengeluaran (Mark-up price): Menetapkan jumlah keuntungan tetap untuk setiap unit produk yang dijual.
Pemilihan tempat pemasaran (Pengedaran) yang strategik juga penting untuk kejayaan perniagaan. Faktor yang perlu dipertimbangkan termasuklah jenis perniagaan, golongan pengguna, modal, infrastruktur sedia ada, kewujudan pesaing, potensi untuk berkembang, dan perlindungan undang-undang di lokasi tersebut.
Promosi adalah kaedah untuk menarik perhatian pengguna dan meningkatkan jualan. Tujuannya adalah untuk memberi maklumat, menarik minat pembeli, meningkatkan jualan, dan memastikan produk sentiasa mendapat sambutan. Kaedah promosi termasuk pengiklanan (media massa), promosi jualan (pameran, kupon), publisiti (penajaan acara), dan jualan langsung (dari pintu ke pintu).
Alat promosi yang berkesan seperti brosur dan manual pengguna memainkan peranan penting. Brosur yang baik perlu mengandungi nama dan gambar produk, harga, logo, maklumat pengeluar, dan penerangan produk. Manakala, manual pengguna menyediakan maklumat teknikal seperti arahan pemasangan, cara penggunaan, penyelenggaraan, dan tip keselamatan untuk membantu pengguna.
GLOSARI
| Istilah | Definisi |
| Pemasaran | Suatu proses untuk merancang dan melaksanakan konsep, meletakkan harga, mempromosi dan mengedarkan produk, idea dan perkhidmatan untuk aktiviti pertukaran bagi memenuhi objektif individu atau syarikat. |
| Harga | Sejumlah wang yang ditetapkan untuk sesuatu barangan atau perkhidmatan yang diberikan. |
| Strategi 4P | Strategi pemasaran yang merangkumi Produk (Product), Perletakan harga (Price), Pengedaran (Place), dan Promosi (Promotion). |
| Kos Pengeluaran | Semua perbelanjaan yang digunakan dalam menghasilkan sesuatu produk. Ia terdiri daripada kos tetap dan kos berubah. |
| Kos Tetap | Kos yang tidak berubah (dalam satu tempoh tertentu) walaupun bilangan penghasilan produk berubah. Contoh: sewa mesin, sewa bangunan. |
| Kos Berubah | Kos yang berubah mengikut kuantiti penghasilan produk. Contoh: kos elektrik, air, upah, bahan mentah. |
| Kos Purata | Diperoleh dengan membahagikan Jumlah Kos Pengeluaran dalam Kuantiti Tertentu dengan Kuantiti Produk. |
| Harga Jualan Lebih Tinggi Daripada Kos Pengeluaran (Mark-up price) | Satu kaedah penentuan harga di mana harga jualan ditetapkan dengan menambah jumlah keuntungan yang spesifik ke atas kos pengeluaran seunit. |
| Peratus Margin Keuntungan | Satu kaedah penentuan harga di mana harga produk ditentukan dengan menambah margin keuntungan (dalam bentuk peratus) yang dikehendaki ke atas kos pengeluaran. |
| Promosi | Kaedah pemasaran yang digunakan untuk penjualan produk bagi menarik perhatian pengguna dan meningkatkan jualan. |
| Pengiklanan | Kaedah promosi yang dilakukan dengan menggunakan pelbagai media seperti surat khabar, majalah, radio, televisyen, dan Internet. |
| Promosi Jualan | Kaedah promosi yang dijalankan secara langsung kepada pengguna untuk meningkatkan jualan dalam masa yang pendek melalui pameran, demonstrasi, kupon, dan lain-lain. |
| Publisiti | Aktiviti pengeluar untuk menarik perhatian pengguna dengan menaja sesuatu majlis, acara, atau kejohanan. |
| Jualan Langsung | Kaedah promosi yang menggunakan khidmat jurujual yang terus kepada pengguna, seperti penjualan dari pintu ke pintu. |
| Brosur | Lipatan kertas yang memuatkan maklumat ringkas atau penerangan tentang suatu produk, perkhidmatan, atau syarikat untuk tujuan pengiklanan. |
| Manual Pengguna | Satu dokumen komunikasi teknikal yang membantu dalam penggunaan sesuatu produk atau sistem, mengandungi maklumat seperti arahan pemasangan dan cara penggunaan. |
| Akta Kawalan Harga dan Anti Pencatutan 2010 | Akta yang digubal bagi mewujudkan mekanisme untuk melarang peniaga menaikkan harga barang tanpa sebab dan mengaut keuntungan berlebihan. |
CONTOH SOALAN KBAT
Soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT)
Soalan-soalan ini memerlukan anda untuk menganalisis dan mengaplikasikan konsep pemasaran dalam situasi yang berbeza.
1. Mengapakah sesebuah syarikat baharu sanggup menetapkan harga produknya lebih rendah daripada pesaing sedia ada di pasaran? Jelaskan berdasarkan tiga objektif penentuan harga. Sesebuah syarikat baharu mungkin menetapkan harga yang lebih rendah atas beberapa sebab strategik:
• Kemandirian untuk Terus Beroperasi: Dengan harga yang rendah, syarikat dapat menarik pelanggan dan menjana jualan awal yang cukup untuk menampung kos operasi asas, memastikan syarikat dapat terus bertahan dalam fasa permulaan yang kritikal.
• Menguasai Syer Pasaran: Strategi harga rendah adalah cara yang berkesan untuk mendapatkan syer pasaran yang tinggi dengan pantas. Ia menggalakkan pengguna untuk beralih daripada produk pesaing dan mencuba produk baharu, membolehkan syarikat membina pangkalan pelanggan yang kukuh.
• Objektif Syarikat: Jika objektif utama syarikat pada peringkat awal adalah untuk meningkatkan permintaan dan membina kesedaran jenama, dan bukannya memaksimumkan keuntungan, maka peletakan harga rendah adalah satu langkah yang logik untuk mencapai matlamat tersebut.
2. Bincangkan bagaimana ciri-ciri produk seperti “produk mudah beli” berbanding “produk istimewa” mempengaruhi keputusan penetapan harga oleh sesebuah syarikat. Ciri-ciri produk memainkan peranan penting dalam penetapan harga:
• Produk Mudah Beli: Ini adalah barangan keperluan harian yang dibeli secara kerap dengan usaha perbandingan yang minimum (contoh: gula, sabun). Oleh kerana ia mempunyai banyak pesaing dan sensitif terhadap harga, syarikat biasanya akan menetapkan harga yang rendah dan kompetitif untuk menarik jumlah pembeli yang besar.
• Produk Istimewa: Ini adalah produk yang mempunyai ciri unik atau jenama yang kuat, di mana pengguna sanggup berusaha lebih untuk membelinya (contoh: kereta mewah, jam tangan berjenama). Bagi produk ini, syarikat boleh meletakkan harga yang lebih tinggi kerana kualiti, reka bentuk, dan status jenama menjadi faktor utama pembelian, bukan sekadar harga. Pengguna sasaran bagi produk ini kurang sensitif terhadap harga.
3. Sebuah syarikat yang menjual pakaian sukan berprestasi tinggi merancang untuk membuka sebuah kedai fizikal. Analisis tiga faktor pemilihan tempat pemasaran yang paling kritikal bagi perniagaan ini. Tiga faktor paling kritikal dalam pemilihan lokasi untuk kedai pakaian sukan berprestasi tinggi ialah:
• Golongan Pengguna: Lokasi kedai mestilah berdekatan dengan golongan sasaran, iaitu individu yang aktif bersukan dan mementingkan kesihatan. Kawasan seperti pusat bandar, pusat beli-belah berdekatan gimnasium, atau taman rekreasi adalah strategik kerana ia menjadi tumpuan golongan pengguna ini.
• Pesaing: Peniaga perlu menganalisis pesaing di lokasi yang dipilih. Berada berdekatan dengan pesaing boleh menjadi baik (menarik lebih ramai pembeli ke kawasan tersebut) atau buruk (persaingan sengit). Syarikat perlu memastikan produk mereka mempunyai kelebihan unik untuk bersaing secara berkesan.
• Infrastruktur: Kemudahan seperti tempat letak kereta yang mencukupi, akses pengangkutan awam yang mudah, dan persekitaran yang selamat dan bersih adalah penting. Infrastruktur yang baik akan memberikan keselesaan kepada pelanggan dan menggalakkan mereka untuk datang ke kedai.
4. Sebuah syarikat ingin memasarkan perisian perakaunan kepada pemilik perniagaan kecil. Bandingkan keberkesanan kaedah promosi ‘Publisiti’ dengan ‘Jualan Langsung’ untuk produk ini. Perbandingan keberkesanan dua kaedah promosi untuk perisian perakaunan:
• Publisiti: Kaedah ini melibatkan penajaan acara perniagaan atau seminar keusahawanan. Kelebihannya ialah ia dapat membina imej jenama yang positif dan kredibiliti di kalangan komuniti perniagaan. Namun, ia tidak menjamin jualan langsung kerana mesejnya lebih umum dan kurang interaksi peribadi untuk menerangkan ciri-ciri teknikal produk.
• Jualan Langsung: Kaedah ini menggunakan jurujual untuk berjumpa terus dengan pemilik perniagaan. Ia sangat berkesan kerana jurujual boleh memberikan demonstrasi produk, menjawab soalan teknikal secara terperinci, dan menyesuaikan penerangan mengikut keperluan spesifik setiap perniagaan. Walaupun kosnya lebih tinggi bagi setiap pelanggan, kadar penukaran kepada jualan (conversion rate) biasanya lebih tinggi kerana pendekatan yang personal dan terperinci. Untuk produk teknikal seperti perisian, Jualan Langsung adalah lebih berkesan.
5. Syarikat A mengeluarkan sejenis beg galas dengan kos pengeluaran seunit sebanyak RM72.00. Pengurus pemasaran menetapkan objektif untuk mencapai margin keuntungan sebanyak 30% ke atas kos. Hitung harga jualan beg galas tersebut dan jelaskan langkah-langkah pengiraannya. Harga jualan ditentukan dengan menambah margin keuntungan yang dikehendaki kepada kos pengeluaran.
• Langkah 1: Kenal pasti kos pengeluaran seunit.
◦ Kos Pengeluaran Seunit = RM72.00
• Langkah 2: Kenal pasti peratus margin keuntungan.
◦ Margin Keuntungan = 30%
• Langkah 3: Kira jumlah margin keuntungan dalam Ringgit Malaysia (RM).
◦ Margin Keuntungan (RM) = Kos Pengeluaran × Peratus Margin Keuntungan
◦ Margin Keuntungan (RM) = RM72.00 × 30% = RM72.00 × 0.30 = RM21.60
• Langkah 4: Hitung harga jualan akhir.
◦ Harga Jualan = Kos Pengeluaran + Margin Keuntungan (RM)
◦ Harga Jualan = RM72.00 + RM21.60 = RM93.60
Oleh itu, harga jualan bagi setiap beg galas adalah RM93.60.
SOALAN LAZIM (FAQ)
Soalan Lazim (FAQ)
Berikut adalah jawapan kepada beberapa soalan yang sering ditanya mengenai pemasaran produk.
1. Apakah definisi pemasaran? Pemasaran adalah suatu proses untuk merancang dan melaksanakan konsep, meletakkan harga, mempromosi, dan mengedarkan produk, idea, dan perkhidmatan untuk aktiviti pertukaran bagi memenuhi objektif individu atau syarikat.
2. Apakah dua jenis kos utama dalam pengeluaran produk? Dua jenis kos utama dalam pengeluaran produk ialah:
• Kos Tetap: Kos yang tidak berubah dalam satu tempoh tertentu walaupun bilangan penghasilan produk berubah. Contohnya termasuk sewa mesin, sewa bangunan, dan tanah.
• Kos Berubah: Kos yang berubah mengikut kuantiti penghasilan produk. Contohnya termasuk kos elektrik, air, upah, dan bahan mentah.
3. Apakah dua kaedah utama yang digunakan untuk menentukan harga jualan produk? Dua kaedah yang biasa digunakan ialah:
• Peratus Margin Keuntungan: Menentukan harga dengan menambah margin keuntungan yang dikehendaki ke atas kos pengeluaran produk.
• Harga Jualan Lebih Tinggi Daripada Kos Pengeluaran (Mark-up Price): Menetapkan harga jualan yang melebihi kos pengeluaran seunit dengan menambah satu jumlah keuntungan yang telah ditetapkan.
4. Senaraikan empat kaedah promosi yang utama. Empat kaedah promosi yang utama adalah:
• Pengiklanan: Menggunakan pelbagai media seperti surat khabar, televisyen, dan Internet.
• Promosi Jualan: Aktiviti langsung kepada pengguna seperti pameran, kupon, dan sampel untuk meningkatkan jualan jangka pendek.
• Publisiti: Aktiviti untuk menarik perhatian pengguna seperti menaja sesuatu majlis atau acara.
• Jualan Langsung: Menggunakan khidmat jurujual yang terus kepada pengguna, contohnya jualan dari pintu ke pintu.
5. Apakah empat perkara penting yang perlu ada dalam sesebuah manual pengguna? Manual pengguna secara umumnya perlu mengandungi:
• Arahan pemasangan
• Cara penggunaan
• Penyelenggaraan produk
• Tip keselamatan