NOTA SAINS TINGKATAN 1 BAB 6
Bab 6: Jadual Berkala
Kenali struktur atom, unsur kimia, campuran dan sebatian! 🧪
Zarah-Zarah yang Membina Jirim
Apakah itu Atom?
Atom ialah zarah yang paling kecil bagi sesuatu unsur yang dapat mengambil bahagian dalam sesuatu tindak balas kimia.
Atom terdiri daripada 3 zarah subatom:
💡 Fakta: Atom bersifat neutral kerana bilangan proton (+) adalah sama dengan bilangan elektron (-), menjadikan cas keseluruhannya sifar.
Apakah itu Molekul?
Molekul ialah zarah neutral yang terdiri daripada dua atau lebih atom yang berpadu secara kimia.
Gabungan boleh melibatkan:
- Atom yang sama: Oksigen (O&sub2;), Hidrogen (H&sub2;)
- Atom yang berbeza: Air (H&sub2;O), Karbon dioksida (CO&sub2;)
Unsur & Jadual Berkala
Unsur ialah bahan paling ringkas. Ia tidak boleh diuraikan kepada bahan yang lebih ringkas melalui tindak balas kimia.
Contoh kad unsur dalam Jadual Berkala
📋 Susunan Jadual Berkala
Jadual Berkala menyusun semua unsur yang ditemui di alam semesta berdasarkan ciri-cirinya.
- Unsur disusun mengikut tertib Nombor Proton yang menaik.
- Kiri & Tengah: Menempatkan unsur Logam.
- Kanan: Menempatkan unsur Bukan Logam.
Logam vs Bukan Logam
| Ciri-ciri | Logam (Cth: Besi, Emas, Kuprum) | Bukan Logam (Cth: Oksigen, Karbon, Sulfur) |
|---|---|---|
| Kekilauan | Berkilau | Pudar |
| Kebolehtempaan | Boleh ditempa (dibentuk) / Mulur | Rapuh (mudah hancur) |
| Kekonduksian Haba & Elektrik | Konduktor yang baik | Penebat (kecuali Karbon) |
| Takat Lebur / Didih | Tinggi | Rendah |
Campuran & Kaedah Pengasingan
Campuran terdiri daripada dua atau lebih unsur/sebatian yang bercampur secara Fizikal (bukan kimia).
Oleh kerana ia campuran fizikal, kita boleh mengasingkannya kembali menggunakan kaedah fizikal!
☕ Penurasan
Digunakan untuk mengasingkan bahan pepejal yang tidak larut daripada cecair.
Contoh: Mengasingkan serbuk kopi daripada air, atau pasir daripada air laut.
🌡️ Penyulingan
Mengasingkan cecair yang mempunyai takat didih yang berbeza yang bercampur sepenuhnya.
Contoh: Mengasingkan air dan alkohol, atau menyuling air laut menjadi air tulen.
🧲 Pemisahan Magnet
Mengasingkan bahan yang mempunyai sifat magnet daripada campuran tak bermagnet.
Contoh: Mengasingkan serbuk besi daripada campuran pasir.
🌈 Kromatografi
Mengasingkan pigmen-pigmen warna daripada bahan pewarna menggunakan kertas turas.
Contoh: Mengasingkan warna-warna yang terdapat pada dakwat pen hitam.
Sebatian (Tindak Balas Kimia)
Sebatian terdiri daripada dua atau lebih unsur yang bergabung secara Kimia.
Natrium (Logam bahaya) + Klorin (Gas beracun)
↓
Natrium Klorida (Garam masak biasa!)
Sifat sebatian baharu adalah sama sekali berbeza dengan sifat asal unsur yang membentukkannya.
🥊 Campuran VS Sebatian
| Ciri | Campuran | Sebatian |
|---|---|---|
| Pembentukan | Secara Fizikal. Tidak melibatkan haba. | Secara Kimia. Melibatkan penyerapan/pembebasan haba. |
| Sifat bahan baharu | Mengekalkan sifat bahan-bahan asalnya. | Mempunyai sifat baharu yang berbeza daripada unsur asalnya. |
| Nisbah jisim bahan | Boleh dicampur dalam sebarang nisbah. | Tetap (Contoh H&sub2;O, nisbah Hidrogen kpd Oksigen tetap 2:1). |
| Kaedah pengasingan | Secara Fizikal (Turasan, Penyulingan dll). | Secara Kimia sahaja (Elektrolisis). |