Nota Sains Bab 9 Tingkatan 5: TEKNOLOGI ANGKASA LEPAS
Sains Tingkatan 5
Bab 9: Teknologi Angkasa Lepas
Satelit, Orbit Bumi & Sistem GPS
Jenis-Jenis Orbit Satelit
Ketinggian dan bentuk orbit menentukan fungsi sesuatu satelit. Klik jenis orbit di bawah.
Kedudukan Apogi dan Perigi
Apogi (Apogee)
Kedudukan satelit yang paling jauh dari Bumi. Pada titik ini, kelajuan satelit adalah paling perlahan akibat tarikan graviti yang lemah.
Perigi (Perigee)
Kedudukan satelit yang paling dekat dengan Bumi. Pada titik ini, kelajuan satelit adalah paling laju kerana tarikan graviti lebih kuat.
Kenderaan Pelancar & Stesen Angkasa
Bagaimana manusia menghantar satelit dan angkasawan ke angkasa lepas?
Kenderaan Pelancar
Kenderaan pelancar digunakan untuk menghantar satelit atau kapal angkasa ke orbit. Terdapat dua jenis utama:
ELV (Expendable Launch Vehicle)
Hanya boleh digunakan sekali sahaja. Ia musnah terbakar di atmosfera atau jatuh ke laut selepas menjalankan misinya.
RLV (Reusable Launch Vehicle)
Boleh digunakan berulang kali (Contoh: Kapal Angkasa Ulang-Alik / Roket Falcon 9 SpaceX). Ini menjimatkan kos penerokaan angkasa.
Stesen Angkasa Antarabangsa (ISS)
ISS ialah sebuah makmal penyelidikan angkasa lepas yang mengorbit Bumi (di LEO). Ia adalah hasil kerjasama pelbagai negara.
- Sifar Graviti (Mikrograviti): Keadaan di mana angkasawan terapung akibat kesan “jatuh bebas” semasa mengorbit bumi.
- Fungsi: Menjalankan eksperimen perubatan, bahan dan teknologi dalam persekitaran yang tiada di Bumi.
Sistem Penentu Sejagat (GPS)
GPS (Global Positioning System) terdiri daripada 3 segmen utama untuk menentukan lokasi anda di Bumi.
1. Segmen Angkasa
Rangkaian satelit GPS (orbit MEO) yang sentiasa memancarkan isyarat maklumat dan masa ke Bumi secara berterusan.
2. Segmen Kawalan
Stesen kawalan utama di Bumi yang memantau, menyegerakkan masa, dan membetulkan kedudukan satelit GPS di angkasa.
3. Segmen Pengguna
Alat penerima GPS (seperti telefon pintar bimbit & navigasi kereta) yang menerima isyarat untuk mengira jarak dan koordinat tepat.
Bagaimana GPS Menjejak Lokasi?
Untuk menentukan lokasi dengan tepat di atas peta (2D), sekurang-kurangnya 3 isyarat satelit diperlukan. Konsep ini dipanggil persilangan titik.
Teknologi Angkasa Lepas
Sains Tingkatan 5 (Bab 9)
Terminal pangkalan bumi ini mengandungi 10 Soalan Rawak yang akan mencabar logik saintifik anda berkaitan satelit, jejak orbit angkasa, kenderaan pelancar dan koordinat sistem GPS.
“Meninjau alam semesta, merintis teknologi tanpa sempadan.”
Memuat turun data satelit…
Misi Selesai
Laporan Pemantauan Angkasa Anda:
Keterangan log pangkalan data di sini.
KOLEKSI LATIHAN
| LATIHAN | SKEMA |
GLOSARI
Bab 9: Teknologi Angkasa Lepas
GLOSARI
Bab 9: Teknologi Angkasa Lepas
Satelit
Objek yang mengorbit planet atau bintang. Ia boleh jadi satelit semula jadi seperti Bulan atau satelit buatan manusia.
Jenis Orbit (LEO, MEO, HEO)
LEO: 180 km – 2,000 km.
MEO: 2,000 km – 35,780 km.
HEO: ≥ 35,780 km.
GEO & GSO
Orbit pada ketinggian 35,786 km. GEO pada satah khatulistiwa, manakala GSO mempunyai sudut kecondongan.
Apogi & Perigi
Apogi ialah kedudukan paling jauh dalam orbit elips, manakala Perigi ialah kedudukan paling dekat.
Kenderaan Pelancar
Satu atau lebih roket digunakan untuk menghantar satelit. ELV digunakan sekali sahaja, manakala RLV boleh diguna semula.
Orbit Pindah Hohmann
Trajektori orbit untuk memindahkan kapal angkasa antara dua orbit bulat pada altitud berbeza.
ISS & Sifar Graviti
ISS ialah platform penyelidikan antarabangsa. Di sana, angkasawan mengalami keadaan Sifar Graviti (terapung).
Space Junk
Objek buatan manusia di orbit yang tidak lagi berfungsi seperti satelit lama, bahagian roket dan serpihan lain.
GPS (DMS & DD)
Sistem navigasi sejagat. Koordinat ditulis dalam format DMS (Darjah, Minit, Saat) atau DD (Darjah Desimal).
CONTOH SOALAN KBAT
Teknologi Angkasa Lepas • Sains Tingkatan 5
CONTOH SOALAN KBAT
Teknologi Angkasa Lepas • Sains Tingkatan 5
Pertambahan space junk di LEO menjadi kebimbangan utama. Huraikan peranan RLV berbanding ELV dalam menangani isu ini.
Jawapan: RLV direka untuk kembali ke Bumi dan digunakan semula, berbanding ELV yang bahagiannya sering ditinggalkan di angkasa. Ini mengurangkan jumlah serpihan roket secara signifikan.
Cabaran: Kos pembangunan yang sangat tinggi dan kerumitan teknologi pendaratan selamat.
Cadangkan jenis orbit paling sesuai untuk liputan internet 5G yang stabil di seluruh Malaysia.
Orbit Geopegun (GEO) adalah paling sesuai. Ia berada pada ketinggian 35,786 km dan bergerak segerak dengan putaran Bumi, menjadikannya kelihatan pegun dari satu titik di permukaan.
Nilaikan impak GPS terhadap sektor ekonomi global (Pertanian & Logistik).
Pertanian Tepat
Jentera autonomi mengurangkan pembaziran sumber dan meningkatkan hasil tanaman secara drastik.
Logistik
Penjejakan armada secara masa nyata mengoptimumkan laluan dan menjimatkan kos bahan api.
Wajarkan kepentingan menghantar angkasawan Malaysia ke ISS.
Merangsang minat generasi muda dalam STEM.
Eksperimen mikrograviti unik bagi kemajuan perubatan/sains bahan.
Meningkatkan imej dan keupayaan teknologi negara di dunia.
Banding bezakan “Sifar Graviti” (Indoor Skydiving) vs Mikrograviti (ISS).
| Ciri | Indoor Skydiving | ISS |
|---|---|---|
| Mekanisme | Tujahan udara mengimbangi graviti | Keadaan “Jatuh Bebas” berterusan |
| Graviti | Medan graviti Bumi yang kuat | Graviti wujud (90%), tarikan tidak dirasai |
Zon Interaktif
🚀
Misi Pengembaraan Teknologi Angkasa Lepas
Zon Interaktif
🚀Misi Pengembaraan Teknologi Angkasa Lepas